Deel

advertentie

Landlooperij

Column: Chris Houtman

Landlooperij

In het nieuws: gedoe op en rond de Paardenmarkt en het Clarissenbolwerk door daklozen, junks en ander volk, wiens aanwezigheid door veel brave burgers als overlast wordt ervaren. Nou doe ik dagelijks mijn boodschappen bij de op dit plein gesitueerde supermarkt en inderdaad hangen er redelijk wat ‘niet alledaagse Alkmaarders’ rond. En ja, ze zijn dikwijls luidruchtig en sommigen van hen zitten ’s ochtends vroeg al met een blikje bier in de hand, maar waar zouden ze anders moet rondhangen? Iedere stad heeft zijn eigen buitenbeentjes, het is altijd zo geweest en zal ook altijd zo blijven.

Ter illustratie: in 1906 verscheen er een spraakmakend boekje onder de titel ‘Landlooperij’ van de journalist M.J. Brusse (inderdaad familie van…) die enkele weken ‘undercover’ ging bij de ontheemden van zijn tijd. En  de titel landloperij moet je letterlijk nemen want Brusse begeeft zich in dit boekje, samen met enkele zwervers, te voet op weg van Den Helder in de richting van Rotterdam, langs het Noord-Hollands Kanaal. Hierbij doet hij ook Alkmaar aan, waar hij met zijn neus in de boter meent te vallen, want het is 8 oktober, maar kennelijk geldt de feestvreugde alleen voor de ingezetenen van de stad, want Brusse en zijn kompanen zijn nergens werkelijk welkom. Vonden ze tijdens hun tocht langs het kanaal her en der nog onderdak bij behulpzame plattelanders, in Alkmaar moeten ze uiteindelijk een betaalde slaapplaats zien te bemachtigen in het logement ‘Het Sterretje’ in de Sint Annastraat. Het wordt geen onverdeeld genoegen, getuige de beschrijving die Brusse van dit etablissement geeft: “In een stil, donker straatje hing boven een dompig kroegehuis een lantaarn uit en het vlammetje scheen bleek door een blauwe ster heen: Het Sterretje, daar moesten we wezen. ‘t Was er gloed-heet, ‘t schemerdonker blauw van de rook en al het volk zat met roode drankkoppen. ‘n Woest lawaai sloeg ons tegen, dat ik mijn vuisten bang kneep. Op dien zolder en de vliering in ‘t Sterretje, lagen we dien nacht met ons negen en dertigen, mannen en vrouwen, dicht naast elkaar. (…) Onder de lage balkenzoldering hing een mengeling van een walgelijk dikke slaapwalm, scherpe drankstank en wee-vunzende wasems uit de vervuilde lijven en de hoopjes verarmde kleeren. Hier moest ik slapen. (…) Ik kon me niet stil houden in dat kleverige, klam lauwe bed, dat zoo wee lag te vunzen.”

Dakloos zijn anno nu is al geen pretje, maar aan het begin van twintigste eeuw was het helemaal een bezoeking. En net als tegenwoordig moest ook Brusse maar zien hoe hij het moest rooien, de volgende ochtend toen hij na een beroerde nacht weer op straat terecht kwam. Hij doolde langs een “ouderwetse, deftige gracht” waar hij bij een statig pand naar binnen keek en daar een “rein-wit gedekte ontbijttafel” zag die klaar stond. Daarna kwam de undercover journalist met zijn kompaan  op een bankje in de Alkmaarder Hout terecht. En daar kreeg hij een soortgelijke ontvangst die de daklozen op de Paardenmarkt en het Clarissenbolwerk tegenwoordig krijgen. Brusse in 1906: “Een paar jonge dames kwamen blootshoofds uit een villa gewandeld, maar toen ze ons merkten, zagen we hen schrikken en vlug weer terugkeeren naar huis. Een officier stapte haastig op de Kadettenschool toe. Een  eindje voorbij ons bleef hij staan kijken en hoorden hem aan een schildwacht daar vragen: ‘Wat zijn dat voor boeven?’”

Hoe zeiden ze dat vroeger ook alweer: lhistoire se répète?

Chris Houtman

Fotobijschriften: Het voormalige logement Het Sterretje Elsinga, J. / collectie Regionaal Archief Alkmaar / RAA011006953.

Titelpagina ‘Landlooperij’ Collectie Regionaal Archief Alkmaar

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Landlooperij Landlooperij
advertentie

Meer 'Kunst & Cultuur':

Expositie Alkmaarse beroepsfotografen: Still

15 oktober 2021

Rick Akkerman en Ed van de Pol

Rick Akkerman en Ed van de Pol: twee heel verschillende Alkmaarse beroepsfotografen nemen je mee de diepte in. Speciaal voor deze expositie hebben ze vrij werk gemaakt.

Cappella Amsterdam in de Grote Kerk

15 oktober 2021

AlBahr – Mare Nostrum

Cappella Amsterdam neemt je mee naar de kusten van de Middellandse Zee. Sinds de negende eeuw ontwikkelen zich daar eclectische muziekstijlen, vol Arabische en westerse invloeden, die uitkristalliseren in unieke (vocale) muzieksoorten.

Nieuwe cursussen Regionaal Archief van start

8 oktober 2021

Leren over familiegeschiedenis en oud schrift

Het Regionaal Archief in Alkmaar start dit najaar een nieuwe reeks cursussen. Voor het eerst sinds de uitbraak van de coronapandemie worden de cursisten weer ontvangen in het gebouw aan de Bergerweg 1.

The Holland Music Sessions presenteren: Extravertie en intieme zielenroerselen

De Chinese violist Qingzhu Weng is klaar om de wereld te veroveren. Weng werd vanafzijn vierde jaar gekneed door de Chinese precisie en discipline voordat hij in 2014 op 13-jarige leeftijd naar Hannover trok voor zijn verder opleiding.

Tentoonstelling: Streekdracht – Van kust tot kust

8 oktober 2021

In Museum In ’t Houten Huis in De Rijp

Museum In ’t Houten Huis in De Rijp heeft een tentoonstelling opgezet dat aandacht heeft voor de mode achter die gelaagde en soms uitbundige kleding van boeren, vissers en handelaren.

Victorie met een zwart randje

8 oktober 2021

Column: Chris Houtman

Acht oktober, groot feest vandaag in Alkmaar. Omdat de covid-ellende eindelijk beheersbaar lijkt te zijn, mag het festijn weer worden gevierd, zij het nog steeds in afgeslankte vorm, maar mijnerzijds toch een kleine kanttekening.

Kranslegging ‘Een krans voor Victorien’

1 oktober 2021

Op donderdagavond 7 oktober 18:30-19:00 uur

Aan de vooravond van Alkmaar Ontzet wordt in het Victoriepark op donderdag 7 oktober van 18:30 tot 19:00 uur een korte voorstelling opgevoerd door leerlingen uit groep 8 van basisschool Kardinaal de Jong.

KunstCultuurWeekend Oudorp

1 oktober 2021

Een bruisende 5-jarige jubileum

In het weekend van 15, 16 en 17 oktober 2021 houdt stichting KunstCultuurWeekend Oudorp haar bruisende 5-jarige jubileum. Dit jaar met een programma waar iedereen van jong tot oud aan mee kan doen.

Kunstroute ‘Muziek overwint overal’

1 oktober 2021

Van 1 tot 18 oktober

De coronapandemie komt langzaam maar zeker onder controle, waardoor het mogelijk is weer meer leuke dingen met elkaar te doen. Anders dan andere jaren, maar toch wordt Alkmaar Ontzet toch op een mooie manier gevierd dit jaar!

Ontzetwandeling

1 oktober 2021

Op 8 oktober

De stadsgidsen van Het Gilde Alkmaar nemen je mee langs de plekken van herinnering aan het beleg en ontzet van Alkmaar. 

Alkmaars Ontzet in Stedelijk Museum Alkmaar

1 oktober 2021

Fun voor jong en oud

Weet je niet meer precies waarom de Victorie nu juist in Alkmaar begon? Of wil je weten wie Trijn Rembrands was? Kom dan op 8 oktober naar het Canadaplein en neem een kijkje in Stedelijk Museum Alkmaar.

Woningnood en tulpenmanie

24 september 2021

Chris Houtman

Iedereen die weleens een geschiedenisboek heeft opengeslagen zal ermee bekend zijn: de tulpenmanie van de jaren 1634 – 1637, een waanzinnige windhandel in koopopties op zeldzame tulpenbollen die duizenden speculanten, die zichzelf Floristen noemden, aan de rand van de financiële afgrond bracht.

Oproep aan individuele kunstenaars en/of artiesten

24 september 2021

Makersimpuls biedt kansen voor creatieve makers

Gemeente Alkmaar doet een oproep aan startende en professionele makers om mee te doen aan de makersimpuls. De makersimpuls staat open voor individuele kunstenaars en/of artiesten die met en voor Alkmaarders actief zijn binnen de kunst en cultuur. 

Feest met Bach!

17 september 2021

In de Grote Kerk op 29 september

Een feestelijk jubileumprogramma vol muzikale verrassingen. We zetten twee van Bachs bekendste instrumentale werken in de schijnwerpers: zijn geliefde Dubbelconcert voor twee violen en de Derde orkestsuite, met de beroemde Air. Meer verklappen we niet.

Sigrid Calon bij Kunstuitleen Alkmaar

17 september 2021

Met de collectie: Veelzijdig

Momenteel kun je de collectie: Veelzijdig van Sigrid Calon bekijken bij Kunstuitleen Alkmaar.

HVA organiseert wandeling: ‘Gezondheidszorg door de tijd’

10 september 2021

Zondag 12 september

Op zondag 12 september a.s. organiseert Historische Vereniging Alkmaar weer een volgende stadswandeling. U bent misschien gewend dat er op Open Monumenten Dag een wandeling wordt verzorgt en dat het thema van de wandeling ook aansluit.

Open Monumentendag – Hofje van Bijleveld

10 september 2021

Column: Chris Houtman

Zaterdag 11 september is het Open Monumentendag en dus zijn er ook in de Alkmaarse binnenstad weer tal van verrassende gebouwen te bezoeken. Niet alleen valt er te genieten van hun historische of architectonische pracht, maar vooral ook de verhalen erachter zijn meer dan de moeite waard.

Laatste rondleiding #TIERGARTEN

3 september 2021

Op vrijdag 10 september

Op vrijdag 10 september geeft curator Jaap Velserboer de laatste rondleiding langs de kunstwerken van de buitententoonstelling #TIERGARTEN.

Concerten Summer Academy 2021

3 september 2021

Bij Hortus Alkmaar

Het ‘strijkorkest’ in de kleinst mogelijke bezetting. Met slechts een viool en een cello weet het Chekhov Duo een groots luisteravontuur te creëren vol speelse noten en een indringende emotionele achtbaan.

Waar is het beeld van onze Rudi?

27 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Een ontroerend filmpje op Youtube, gedateerd 2 februari 2006: een afgeladen zaal en tal van zoemende camera’s. Er klinkt een daverend applaus als de man wordt aangekondigd die – vanwege zijn verdiensten voor de Duitse televisie – de Goldene Camera krijgt uitgereikt.

Expositie Allart van Everdingen: Reinaert de vos

27 augustus 2021

In Stedelijk Museum Alkmaar

In de zeventiende eeuw maakte de landschapsschilder Allart van Everdingen (1621-1675) een bijzondere serie nieuwe illustraties over Reinaert de vos en diens sluwe streken.

Open Monumentendag gaat door!

20 augustus 2021

Op 11 & 12 september

Het Open Monumentendagweekend gaat door! Een heel weekend waarin alles draait om monumenten in Alkmaar. Met meer dan zestig open monumenten, verhalen in de buitenlucht en een prikkelend programma voor kinderen.

Nieuwe voorstellingen Return to Familiar Grounds

20 augustus 2021

Door het Upperworld Underworld Ensemble

Na de afgelastingen door de lockdown is het enige tijd stil geweest rond het project Return to Familiar Grounds van Michel Duijves en het Upperworld Underworld Ensemble. Inmiddels is er weer gerepeteerd en staat het ensemble klaar voor drie nieuwe voorstellingen!

De Olympische vlam

13 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Het is voorbij, twee weken Olympische Spelen vanuit Tokyo. We (in Alkmaar) werden ditmaal bedacht met één zilveren medaille op de 4 x 400 meter estafette,  mede dankzij hardloper Tony van Diepen.

Bidden voor een wonder op de huizenmarkt

23 juli 2021

Column: Chris Houtman

Garantie wordt er niet gegeven, maar als je in deze tijden van schaarste op de woningmarkt op zoek bent naar een nieuw onderkomen en je bent katholiek èn goedgelovig aangelegd, dan kan het zin hebben om eens langs te gaan in het kapelletje van het Heilig Bruurke van Megen, in de gemeente Oss.

Expositie Raadhuis Graft

23 juli 2021

‘Vang corona in beeld’

Het Grafter raadhuis is vanaf 17 juli weer open in de weekenden. Behalve het prachtige pand zijn er ook foto’s te bewonderen. Het gaat om beelden rond de fotowedstrijd ‘Vang corona in beeld’, die eerder in Museum In ’t Houten Huis te zien waren.

Zomeravondconcert door Jos van der Kooy

16 juli 2021

In de Grote Kerk Alkmaar

Ook deze zomer vindt er weer een mooie serie ‘Zomeravondconcerten’ plaats in de Grote Kerk Alkmaar. Een sfeervolle serie tussen 7 juli en 15 september op de woensdagavonden om 20.15 uur. Op 28 juli wordt het concert verzorgd door organist Jos van der Kooy. 

Nieuw in de uitleen bij Kunstuitleen Alkmaar

16 juli 2021

Fotografie van Louise te Poele

Aanvankelijk studeert Louise te Poele Fashion Design aan de ArtEZ in Arnhem in 2003-2004, vervolgens behaalt zij haar BA Fine Art in 2008.

De kannibaal uit Graft

9 juli 2021

Column: Chris Houtman

De discussie is al jarenlang gaande: moet Nederland excuses maken voor zijn slavernijverleden? De meningen daarover zijn verdeeld, maar vandaag aandacht in een stukje over iemand voor wie zelfs de meest nederige excuses niet volstaan.

Expositie in het Zwarte Kerkje in Zuidschermer

9 juli 2021

Keramiek, fotografie en schilderkunst

Vanaf 11 juli tot en met 15 augustus, kun je elke zondag van 11.00 tot 16.00 uur keramiek, fotografie en schilderkunst bekijken in het Zwarte Kerkje in Zuidschermer.

Nieuw in Alkmaar: De Kunstfabriek

2 juli 2021

Klaar om gevuld te worden met korte, creatieve projecten

De Kaasfabriek op het HAL 25-terrein is omgetoverd tot De Kunstfabriek. Het creatieve container-fabrieksgebouw is te huur voor creatieve makers die aan de slag willen met een project, experiment of idee.

Stadwandelingen met gidsen van Gilde Alkmaar

2 juli 2021

Alkmaar, heel anders bekeken

“Bij Alkmaar begint de victorie!” Maar waarom eigenlijk? Mocht u dat niet weten, dan komt u daar achter tijdens een stadswandeling van ongeveer 1½ uur met de gidsen van Gilde Alkmaar

Ruben Annink en Roxeanne Hazes

25 juni 2021

Zomer op het Plein

In een prachtig aangeklede Grote Zaal van TAQA Theater De Vest waan je je in festivalsfeer. Om zoveel mogelijk liefhebbers te bereiken, worden alle voorstellingen twee keer gespeeld.

Adelbertus, een omstreden heilige

25 juni 2021

Column: Chris Houtman

Je hebt de Adelbertus school in Alkmaar en de voormalige Adelbertusschool in Bergen. In Egmond vind je de Adelbertus Abdij, de Adelbertus Akker, de Sint Adelbertusweg, Sportvereniging Sint Adelbert, de Adelbertus Hoeve en niet vergeten natuurlijk: het biermerk Sancti Adelberti.

Inschrijven Flessenpost uit Alkmaar
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Alkmaar. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug