Deel

advertentie

Victorie met een zwart randje

Column: Chris Houtman

Victorie met een zwart randje

Acht oktober, groot feest vandaag in Alkmaar. Omdat de covid-ellende eindelijk beheersbaar lijkt te zijn, mag het festijn weer worden gevierd, zij het nog steeds in afgeslankte vorm, maar mijnerzijds toch een kleine kanttekening. We herdenken dat op acht oktober 1573 – na een beleg van zeven weken – de inwoners van de Kaasstad zich realiseerden dat het vijandige Spaanse leger zich had teruggetrokken en het beleg had opgegeven. Hoe heuglijk ook: het was geenszins het einde van de oorlog tussen de Verenigde Republiek en het Spaanse rijk; die strijd zou nog voortduren tot het midden van de volgende eeuw, tot in 1648 toen eindelijk de vrede werd getekend.

Mijmerend over de tachtigjarige oorlog moest ik de laatste dagen steeds vaker denken aan Afghanistan. Ook daar leek er maar geen einde te komen aan de oorlog tussen de inwoners van dat land en de vreemde landen (Sovjet Unie, de VS en de NATO) die ettelijke decennia lang meenden daar de dienst te moeten uitmaken. De fundamentalistische Taliban wilde niet van wijken weten en aangezien ook het ruige Afghaanse landschap een tegenstander van formaat is, waren de pogingen om het land onder controle te krijgen eigenlijk al bij voorbaat gedoemd om te mislukken. Was dat in 1573 anders? Ook het zompige Hollandse landschap, met dijken die konden worden doorgestoken en stukken land die plotseling konden worden geïnundeerd, bleek voor de Spaanse troepen teveel van het goede.

‘In Alkmaar begint de Victorie’ leren de vaderlandse geschiedenisboeken ons vol trots, maar dan moet je wel een protestante bril opzetten, want voor het katholieke volksdeel begon er juist een lange periode van gewelddadige onderdrukking. Afghanistan heeft de Taliban, Nederland had de geuzen. Natuurlijk hadden de protestanten in ons land ook hun portie ellende gehad onder het Spaanse gezag en de Inquisitie, maar toen ze eenmaal aan de macht kwamen deden ze niet onder voor hun voormalige vijand. Met name de geuzenleider Diederik van Sonoy was berucht vanwege zijn wreedheid. In het Regionaal Archief van Alkmaar bevinden zich stukken waarin je kunt lezen wat de arme katholieke drommels overkwam die in de handen vielen van Sonoy en consorte. Je moet een sterke maag hebben om de geschetste martelpraktijken en wreedaardige vormen van executie in deze verslagen tot je te nemen. Ook kloosters en kerken vielen ten prooi aan de woede van Sonoy. De ooit zo indrukwekkende Abdij van Egmond werd verwoest en daarmee verdween een cultureel religieus instituut dat eeuwenlang van groot belang was geweest voor de regio.

Wat hebben de Taliban en de geuzen gemeen? Ze zijn beide fundamentalistisch van aard en deinzen niet terug voor barbaarse praktijken. Kijk, een beetje katholieken bashen, daar is niks mis mee. Ik heb zelf ook weleens de neiging om die paapse zelfgenoegzame grijnzen van hun gezichten te schrobben, maar Sonoy en zijn trawanten gingen wel heel erg ver. De martelaren van Alkmaar, niet zo vermaard als hun Gorcumse mede-martelaren waren vijf paters franciscanen die nadat de geuzen de stad Alkmaar in 1572 hadden ingenomen op 20 juni uit hun klooster op de Paardenmarkt werden gesleurd, werden overgebracht naar Sonoy’s hoofdkwartier in Enkhuizen alwaar ze vijf dagen later, na uitvoerige martelingen, publiekelijk werden opgehangen. Ook dàt herdenken we op 8 oktober en wel in een feesttent op diezelfde Paardenmarkt waar ooit die onfortuinlijke paters woonden. In Alkmaar begon de victorie, dat kan best zo zijn, maar misschien moeten we in alle euforie ook oog blijven houden voor de schaduwkanten van de geschiedenis. En een beetje begrip opbrengen voor alle Afghanen die hun land willen ontvluchten, omdat ze te lijden hebben onder de wrede en fundamentalistische Taliban terreur kan misschien ook geen kwaad… religieuze terreur, er lijkt geen einde aan te komen.

Chris Houtman

Illustraties:

Diederik van Sonoy, Reinier Vinkeles, omstreeks 1780, collectie Regionaal Archief Alkmaar / PR 1001847

Hof van Sonoy, Gravure van Hendrik Spilman, 1752, naar een tekening van Cornelis Pronk, 1726, bron: Elsinga, J. / collectie Regionaal Archief Alkmaar / NL-AmrRAA_1455_0032_0034

Martelaren van Alkmaar, omstreeks 1700, uit: het Martelaarsboek van Petrus Opmeer, collectie Regionaal Archief Alkmaar, Geschiedenislokaal

Reconstructie van ‘Gezicht op de Abdij van Egmond’ voordat deze werd verwoest, in 1638 geschilderd door Claes Jacobszoon van der Heck, collectie Rijksmuseum Amsterdam, Wikimedia/commons

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Victorie met een zwart randje Victorie met een zwart randje Victorie met een zwart randje Victorie met een zwart randje Victorie met een zwart randje
advertentie

Meer 'Kunst & Cultuur':

Expositie Alkmaarse beroepsfotografen: Still

15 oktober 2021

Rick Akkerman en Ed van de Pol

Rick Akkerman en Ed van de Pol: twee heel verschillende Alkmaarse beroepsfotografen nemen je mee de diepte in. Speciaal voor deze expositie hebben ze vrij werk gemaakt.

Cappella Amsterdam in de Grote Kerk

15 oktober 2021

AlBahr – Mare Nostrum

Cappella Amsterdam neemt je mee naar de kusten van de Middellandse Zee. Sinds de negende eeuw ontwikkelen zich daar eclectische muziekstijlen, vol Arabische en westerse invloeden, die uitkristalliseren in unieke (vocale) muzieksoorten.

Nieuwe cursussen Regionaal Archief van start

8 oktober 2021

Leren over familiegeschiedenis en oud schrift

Het Regionaal Archief in Alkmaar start dit najaar een nieuwe reeks cursussen. Voor het eerst sinds de uitbraak van de coronapandemie worden de cursisten weer ontvangen in het gebouw aan de Bergerweg 1.

The Holland Music Sessions presenteren: Extravertie en intieme zielenroerselen

De Chinese violist Qingzhu Weng is klaar om de wereld te veroveren. Weng werd vanafzijn vierde jaar gekneed door de Chinese precisie en discipline voordat hij in 2014 op 13-jarige leeftijd naar Hannover trok voor zijn verder opleiding.

Tentoonstelling: Streekdracht – Van kust tot kust

8 oktober 2021

In Museum In ’t Houten Huis in De Rijp

Museum In ’t Houten Huis in De Rijp heeft een tentoonstelling opgezet dat aandacht heeft voor de mode achter die gelaagde en soms uitbundige kleding van boeren, vissers en handelaren.

Kranslegging ‘Een krans voor Victorien’

1 oktober 2021

Op donderdagavond 7 oktober 18:30-19:00 uur

Aan de vooravond van Alkmaar Ontzet wordt in het Victoriepark op donderdag 7 oktober van 18:30 tot 19:00 uur een korte voorstelling opgevoerd door leerlingen uit groep 8 van basisschool Kardinaal de Jong.

KunstCultuurWeekend Oudorp

1 oktober 2021

Een bruisende 5-jarige jubileum

In het weekend van 15, 16 en 17 oktober 2021 houdt stichting KunstCultuurWeekend Oudorp haar bruisende 5-jarige jubileum. Dit jaar met een programma waar iedereen van jong tot oud aan mee kan doen.

Kunstroute ‘Muziek overwint overal’

1 oktober 2021

Van 1 tot 18 oktober

De coronapandemie komt langzaam maar zeker onder controle, waardoor het mogelijk is weer meer leuke dingen met elkaar te doen. Anders dan andere jaren, maar toch wordt Alkmaar Ontzet toch op een mooie manier gevierd dit jaar!

Ontzetwandeling

1 oktober 2021

Op 8 oktober

De stadsgidsen van Het Gilde Alkmaar nemen je mee langs de plekken van herinnering aan het beleg en ontzet van Alkmaar. 

Alkmaars Ontzet in Stedelijk Museum Alkmaar

1 oktober 2021

Fun voor jong en oud

Weet je niet meer precies waarom de Victorie nu juist in Alkmaar begon? Of wil je weten wie Trijn Rembrands was? Kom dan op 8 oktober naar het Canadaplein en neem een kijkje in Stedelijk Museum Alkmaar.

Woningnood en tulpenmanie

24 september 2021

Chris Houtman

Iedereen die weleens een geschiedenisboek heeft opengeslagen zal ermee bekend zijn: de tulpenmanie van de jaren 1634 – 1637, een waanzinnige windhandel in koopopties op zeldzame tulpenbollen die duizenden speculanten, die zichzelf Floristen noemden, aan de rand van de financiële afgrond bracht.

Oproep aan individuele kunstenaars en/of artiesten

24 september 2021

Makersimpuls biedt kansen voor creatieve makers

Gemeente Alkmaar doet een oproep aan startende en professionele makers om mee te doen aan de makersimpuls. De makersimpuls staat open voor individuele kunstenaars en/of artiesten die met en voor Alkmaarders actief zijn binnen de kunst en cultuur. 

Feest met Bach!

17 september 2021

In de Grote Kerk op 29 september

Een feestelijk jubileumprogramma vol muzikale verrassingen. We zetten twee van Bachs bekendste instrumentale werken in de schijnwerpers: zijn geliefde Dubbelconcert voor twee violen en de Derde orkestsuite, met de beroemde Air. Meer verklappen we niet.

Sigrid Calon bij Kunstuitleen Alkmaar

17 september 2021

Met de collectie: Veelzijdig

Momenteel kun je de collectie: Veelzijdig van Sigrid Calon bekijken bij Kunstuitleen Alkmaar.

HVA organiseert wandeling: ‘Gezondheidszorg door de tijd’

10 september 2021

Zondag 12 september

Op zondag 12 september a.s. organiseert Historische Vereniging Alkmaar weer een volgende stadswandeling. U bent misschien gewend dat er op Open Monumenten Dag een wandeling wordt verzorgt en dat het thema van de wandeling ook aansluit.

Open Monumentendag – Hofje van Bijleveld

10 september 2021

Column: Chris Houtman

Zaterdag 11 september is het Open Monumentendag en dus zijn er ook in de Alkmaarse binnenstad weer tal van verrassende gebouwen te bezoeken. Niet alleen valt er te genieten van hun historische of architectonische pracht, maar vooral ook de verhalen erachter zijn meer dan de moeite waard.

Laatste rondleiding #TIERGARTEN

3 september 2021

Op vrijdag 10 september

Op vrijdag 10 september geeft curator Jaap Velserboer de laatste rondleiding langs de kunstwerken van de buitententoonstelling #TIERGARTEN.

Concerten Summer Academy 2021

3 september 2021

Bij Hortus Alkmaar

Het ‘strijkorkest’ in de kleinst mogelijke bezetting. Met slechts een viool en een cello weet het Chekhov Duo een groots luisteravontuur te creëren vol speelse noten en een indringende emotionele achtbaan.

Waar is het beeld van onze Rudi?

27 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Een ontroerend filmpje op Youtube, gedateerd 2 februari 2006: een afgeladen zaal en tal van zoemende camera’s. Er klinkt een daverend applaus als de man wordt aangekondigd die – vanwege zijn verdiensten voor de Duitse televisie – de Goldene Camera krijgt uitgereikt.

Expositie Allart van Everdingen: Reinaert de vos

27 augustus 2021

In Stedelijk Museum Alkmaar

In de zeventiende eeuw maakte de landschapsschilder Allart van Everdingen (1621-1675) een bijzondere serie nieuwe illustraties over Reinaert de vos en diens sluwe streken.

Open Monumentendag gaat door!

20 augustus 2021

Op 11 & 12 september

Het Open Monumentendagweekend gaat door! Een heel weekend waarin alles draait om monumenten in Alkmaar. Met meer dan zestig open monumenten, verhalen in de buitenlucht en een prikkelend programma voor kinderen.

Nieuwe voorstellingen Return to Familiar Grounds

20 augustus 2021

Door het Upperworld Underworld Ensemble

Na de afgelastingen door de lockdown is het enige tijd stil geweest rond het project Return to Familiar Grounds van Michel Duijves en het Upperworld Underworld Ensemble. Inmiddels is er weer gerepeteerd en staat het ensemble klaar voor drie nieuwe voorstellingen!

De Olympische vlam

13 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Het is voorbij, twee weken Olympische Spelen vanuit Tokyo. We (in Alkmaar) werden ditmaal bedacht met één zilveren medaille op de 4 x 400 meter estafette,  mede dankzij hardloper Tony van Diepen.

Bidden voor een wonder op de huizenmarkt

23 juli 2021

Column: Chris Houtman

Garantie wordt er niet gegeven, maar als je in deze tijden van schaarste op de woningmarkt op zoek bent naar een nieuw onderkomen en je bent katholiek èn goedgelovig aangelegd, dan kan het zin hebben om eens langs te gaan in het kapelletje van het Heilig Bruurke van Megen, in de gemeente Oss.

Expositie Raadhuis Graft

23 juli 2021

‘Vang corona in beeld’

Het Grafter raadhuis is vanaf 17 juli weer open in de weekenden. Behalve het prachtige pand zijn er ook foto’s te bewonderen. Het gaat om beelden rond de fotowedstrijd ‘Vang corona in beeld’, die eerder in Museum In ’t Houten Huis te zien waren.

Zomeravondconcert door Jos van der Kooy

16 juli 2021

In de Grote Kerk Alkmaar

Ook deze zomer vindt er weer een mooie serie ‘Zomeravondconcerten’ plaats in de Grote Kerk Alkmaar. Een sfeervolle serie tussen 7 juli en 15 september op de woensdagavonden om 20.15 uur. Op 28 juli wordt het concert verzorgd door organist Jos van der Kooy. 

Nieuw in de uitleen bij Kunstuitleen Alkmaar

16 juli 2021

Fotografie van Louise te Poele

Aanvankelijk studeert Louise te Poele Fashion Design aan de ArtEZ in Arnhem in 2003-2004, vervolgens behaalt zij haar BA Fine Art in 2008.

De kannibaal uit Graft

9 juli 2021

Column: Chris Houtman

De discussie is al jarenlang gaande: moet Nederland excuses maken voor zijn slavernijverleden? De meningen daarover zijn verdeeld, maar vandaag aandacht in een stukje over iemand voor wie zelfs de meest nederige excuses niet volstaan.

Expositie in het Zwarte Kerkje in Zuidschermer

9 juli 2021

Keramiek, fotografie en schilderkunst

Vanaf 11 juli tot en met 15 augustus, kun je elke zondag van 11.00 tot 16.00 uur keramiek, fotografie en schilderkunst bekijken in het Zwarte Kerkje in Zuidschermer.

Nieuw in Alkmaar: De Kunstfabriek

2 juli 2021

Klaar om gevuld te worden met korte, creatieve projecten

De Kaasfabriek op het HAL 25-terrein is omgetoverd tot De Kunstfabriek. Het creatieve container-fabrieksgebouw is te huur voor creatieve makers die aan de slag willen met een project, experiment of idee.

Stadwandelingen met gidsen van Gilde Alkmaar

2 juli 2021

Alkmaar, heel anders bekeken

“Bij Alkmaar begint de victorie!” Maar waarom eigenlijk? Mocht u dat niet weten, dan komt u daar achter tijdens een stadswandeling van ongeveer 1½ uur met de gidsen van Gilde Alkmaar

Ruben Annink en Roxeanne Hazes

25 juni 2021

Zomer op het Plein

In een prachtig aangeklede Grote Zaal van TAQA Theater De Vest waan je je in festivalsfeer. Om zoveel mogelijk liefhebbers te bereiken, worden alle voorstellingen twee keer gespeeld.

Adelbertus, een omstreden heilige

25 juni 2021

Column: Chris Houtman

Je hebt de Adelbertus school in Alkmaar en de voormalige Adelbertusschool in Bergen. In Egmond vind je de Adelbertus Abdij, de Adelbertus Akker, de Sint Adelbertusweg, Sportvereniging Sint Adelbert, de Adelbertus Hoeve en niet vergeten natuurlijk: het biermerk Sancti Adelberti.

Nieuwe werk van Bonnie Severien bij Kunstuitleen Alkmaar

18 juni 2021

Illusie of werkelijkheid

Bij het werk van Bonnie Séverien vraag je je af, of je te maken hebt met feit of fictie, met werkelijkheid of illusie. 'De interactie tussen illusie en realiteit vormt de basis van mijn werken', aldus de kunstenares.

Inschrijven Flessenpost uit Alkmaar
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Alkmaar. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug