Op vrijdag 9, zaterdag 10 en zondag 11 oktober is By the Dashboardlight te zien in Fabrique Unique aan de Pettemerstraat in Alkmaar. Later zijn er ook voorstellingen op 26, 27 en 28 maart. In de voorstelling onderzoekt Hanneke samen met elf mannen van ongeveer haar eigen generatie hoe het is om als jongen of meisje op te groeien. De centrale vraag: hoeveel van wie je bent, heb je eigenlijk zelf bedacht? En hoeveel heb je gewoon meegekregen?
Eerst vragen stellen, dan pas spelen
Hanneke begon niet met een script. Ze begon met vragen. Hoe was je als jongetje? Wat deden je vader en moeder thuis? Wie deed welke klusjes? En: zou je moeder andere keuzes hebben gemaakt als ze nu jong was geweest? De mannen kregen opdrachten mee naar huis en deden improvisaties op de vloer, precies zoals Hanneke dat eerder deed met jongeren. "Je komt erachter dat iedereen anders denkt over dit onderwerp", zegt ze. Ze was zelf ook verrast. "Ik had niet verwacht dat deze elf mannen anders zouden denken." Niet omdat ze nare dingen denken, maar omdat opvoeding op kleine, onzichtbare manieren onder je huid zit.
Grove humor en een dove helft
Het is een serieus onderwerp, maar bij Hanneke kijkt niemand de hele avond ernstig voor zich uit. Als enige vrouw tussen elf mannen krijgt ze genoeg materiaal voor grove humor. Mansplaining is een terugkerende draad. "Hoe mannen in het dagelijks leven dingen kunnen uitleggen, dat zie je ook terug in de voorstelling", lacht ze. Ook de mannen zelf zorgen voor de nodige hilariteit. Het werken met jongeren is Hanneke gewend, maar deze groep werkt toch net iets anders. "Een groot verschil is dat alles trager gaat en dat de helft doof is." Ze zijn ook altijd hun mail kwijt. Hanneke zelf werkt inmiddels weer met stapels papier: "Het is echt weer zoals vroeger."
Niet over daders, maar over vorming
Hanneke wil met de voorstelling niemand de maat nemen. "Ik ben absoluut niet zwart-wit, ik ben altijd van de verbinding." Het gaat haar niet om mannelijke daders, maar om de vraag hoe ideeën ontstaan en waarom sommige verschillen zo hardnekkig blijven. Ze ziet ook wat er al veranderd is: bij haar twee dochters werden er geen vragen gesteld toen haar zus Cora met een vrouw trouwde. En ze denkt aan de jongeren die ze ontmoette en die zich afvroegen: ben ik wel een meisje, ben ik wel een jongen? "Ik vroeg mij af: als ik zelf nu jong was, zou dat dan anders zijn?"
Anne Stoop aan haar zijde
Hanneke maakt de voorstelling samen met Anne Stoop. Wat die samenwerking extra bijzonder maakt: Anne was vroeger zelf leerling van Hanneke. Nu staan ze samen aan de andere kant van het theaterproces. "Ik vind dat superleuk", vertelt Hanneke. Anne helpt haar bovendien scherp te blijven als er tijdens het maakproces te veel vragen en ideeën opkomen. "Zij is heel goed in mij bij de les houden."
Hanneke richtte in 1992 Jongerentheater op en werkte later jarenlang bij Artiance, het centrum voor de kunsten in Alkmaar. Nu is ze terug bij de basis: samen met mensen op de vloer iets maken, zonder vooraf alles dicht te timmeren. "Eigenlijk ben ik nu gaan doen waar ik ooit mee begonnen ben." Tussen de speelperiodes door wil ze in gesprek met de jonge Dolle Mina's van Alkmaar. En wie ze graag in de zaal ziet? "Vaders met dochters heen gaan zou ik leuk vinden. Ik hoop dat er veel mannen komen."
Praktische informatie
- Speeldata: vrijdag 9, zaterdag 10 en zondag 11 oktober, en 26, 27 en 28 maart
- Locatie: Fabrique Unique, Pettemerstraat 35-37, Alkmaar
- Mogelijk gemaakt via Alkmaar Maakt Het (kunstenaarsregeling gemeente Alkmaar), het Victoriefonds en donateurs
