Op 19 mei 2026 verschijnt 'Schuilen voor de atoombom in Alkmaar. Het erfgoed van de Koude Oorlog', geschreven door Rutger Noorlander en Colette Cramer. Het rijk geïllustreerde boek laat zien hoe Alkmaar zich in de decennia na de Tweede Wereldoorlog voorbereidde op een mogelijk atoomconflict, en welke sporen daarvan nu nog te vinden zijn.
Wat schuilt er onder de stad?
Alkmaar telt maar liefst vijf atoombunkers, en daarmee houdt het niet op. Onder de grond bevinden zich ook commandoposten; bovengronds zijn er een luchtwachtcentrum en zichtbare aanpassingen aan bruggen en sluizen die met het oog op oorlogstijd zijn aangebracht. Het gaat om plekken die lang geheim waren of gewoon buiten beeld bleven: een noodbestuurspost onder het stadhuis, een nucleair chemisch onderkomen van de PTT onder De TelefoonCentrale, en een schuilkelder onder het gebouw van de Nederlandsche Bank aan de Ampèrestraat, compleet met dagverblijf, slaapkamers en een nooduitgang.
Jarenlang speurwerk met het Regionaal Archief
Noorlander en Cramer begonnen hun onderzoek in Alkmaar in 2018, in opdracht van de gemeente en het Regionaal Archief Alkmaar. Veel van de objecten waren destijds geheim of zelfs staatsgeheim, waardoor de kennis erover vooral leeft bij mensen die er door werk of dienstplicht bij betrokken waren. De onderzoekers interviewden getuigen uit die tijd, voordat hun verhalen verloren gaan. De Stichting Alkmaarse Historische Publicaties, de Erfgoedvereniging Bond Heemschut en Stichting Menno van Coehoorn werkten mee aan de totstandkoming van het boek.
Waarom dit boek nu actueel is
De Koude Oorlog eindigde iets meer dan dertig jaar geleden, maar de thema's ervan voelen opnieuw herkenbaar. Met de huidige internationale spanningen zetten meer mensen zich af tegen hoe dichtbij dreiging kan komen. Noorlander en Cramer tonen hoe die dreiging zich ook in Alkmaar manifesteerde, en hoe het erfgoed daarvan een stille herinnering is aan het belang van vrede.
Praktische informatie
- Verschijningsdatum: 19 mei 2026
- Te koop bij de boekhandel
- Te bestellen via verloren.nl
