Deel

advertentie

Mini herdenking voor een medische held

Column: Chris Houtman

Mini herdenking voor een medische held

Pieter van Foreest is een van de beroemdste zonen van Alkmaar en werd er 500 jaar geleden geboren. Mooie reden voor een herdenking zou je denken, maar helaas is niets minder waar. Dokter Van Foreest, die door bewonderaars de Hollandse Hippocrates werd genoemd, was een van de belangrijkste medici van zijn tijd. Een vooruitstrevende arts, die in zijn werk de ziektepatronen van ontelbare patiënten observeerde en nauwgezet vastlegde ten behoeve van de medische wetenschap van de zestiende eeuw. Vijfentwintig jaar geleden werd zijn 400ste sterfdag overigens wél herdacht, hetgeen ons twee dingen leert: hij is 75 jaar oud geworden en er is een exacte datum van overlijden bekend. Want wat zijn geboorte betreft weten we alleen het jaartal, misschien dat dit een rol heeft gespeeld om dit jaar geen bijzondere aandacht aan hem te besteden.

Hoe dan ook, Pieter van Foreest verdient het om herdacht te worden. Hij stamde uit het beroemde geslacht Van Foreest. Op vijftienjarige leeftijd vertrok hij naar de universiteit van Leuven waar hij op zijn achttiende het licentiaat behaalde waarmee hij bevoegd was om de geneeskunst te beoefenen, alhoewel zijn opleiding louter theoretisch was geweest. Om praktijkervaring op te doen vertrok hij naar Italië alwaar hij in verschillende universiteitssteden studeerde en werkte. In 1543 promoveerde hij aan de universiteit van Bologna tot doctor in de geneeskunde. Na tussenstops in verschillende steden in Italië en Frankrijk keerde Van Foreest in 1546 terug naar Alkmaar, alwaar hij in het huwelijk trad met Eva van Teijlingen. Tot 1558 hield hij praktijk in zijn geboortestad, overigens zonder dat het stadsbestuur hem voor zijn werk financieel beloonde. Niet verwonderlijk dat hij na twaalf jaar de kans aangreep om zich als stadsgeneesheer in Delft te vestigen. Een hachelijke onderneming overigens, want juist toen Van Foreest aldaar werd benoemd woedde er in Delft een catastrofale pestepidemie die aan zesduizend van de achttienduizend Delftse inwoners het leven kostte.

Van Foreest was een man van de wetenschap. Hij had een broertje dood aan kwakzalvers en in zijn nagelaten geschriften vinden we een pittig stuk getiteld ‘Vander Empiriken, Landloeperen ende Valscher Medicynsbedroch’ waarin hij medische prutsers aan de kaak stelt. Wat dat betreft zou hij anno nu zeker ook zijn afkeer hebben geuit over alle anti-vaxxers die zich hebben afgekeerd van de huidige medische wetenschap en het beter menen te weten dan alle artsen en zorgprofessionals die voor ons klaarstaan in de frontlinie tegen de hedendaagse epidemie waarmee we te stellen hebben. Ook Van Foreest was altijd te vinden aan de zijde van de zieken, met gevaar voor eigen leven, want de pest was natuurlijk bepaald geen sinecure.

Gezien de werkomstandigheden waarmee hij te kampen had, is het bijzonder dat Van Foreest de gezegende leeftijd van 75 jaar heeft bereikt. Na 38 jaar als stadsgeneesheer in Delft te hebben gediend, keerde hij in 1595 terug naar Alkmaar, waar hem ditmaal wél een bezoldigde functie als stadsgeneesheer werd aangeboden.

Hoe groot de liefde voor zijn geboortestad was blijkt onder meer uit een inleiding van een van zijn vele traktaten, die hij heeft opgedragen aan Alkmaar. Hierin somt hij al het stedelijke en landschappelijke schoons op dat de Kaasstad en haar omgeving aan de mensheid te bieden heeft. Veel van de passages zou je woord voor woord kunnen overnemen in een toeristische folder van de stichting Alkmaar Promotie, want hij komt haast superlatieven tekort. Pieter van Foreest stierf in 1597 en werd begraven in de Grote Kerk. Dit jaar geen grootse herdenking, maar laten we hem toch niet vergeten. Het zijn mannen zoals hij geweest die de basis hebben gelegd voor de hedendaagse medische wetenschap en daarvoor kunnen we hem – en onze huidige artsen en zorgverleners – niet dankbaar genoeg zijn.

Chris Houtmam

Illustratie:

Pieter van Foreest, ofwel Petrus Forestus, kopergravure van Nicolas de Larmessin, 1682, Wikimedia Commons

 

advertentie

Meer 'Kunst & Cultuur':

Koloniale Sporen in mijn Buurt  

26 november 2021

Leren door ontmoeting

In Alkmaar start in 2022 het inspirerende educatieprogramma Koloniale Sporen in mijn Buurt op het voortgezet onderwijs. Koloniale Sporen in mijn Buurt is ontmoetingsonderwijs dat ouderen en jongeren in de buurt dichter bij elkaar brengt rondom het (door)vertellen van persoonlijke verhalen.

‘Onder de Sterren’

26 november 2021

Audiotour langs 8 kunstzinnige sterren

Onder de Sterren is een audiotour langs verborgen plekken, magische tuinen en knusse koffiestops met appeltaart of Turkse Pide. Tijdens je wandeling ga je op zoek naar acht sterren waar je grappige, ontroerende en merkwaardige verhalen en liedjes over de liefde kunt horen. 

Binnenkijken in de Grote Kerk Schermerhorn

19 november 2021

Op 28 november

Midden in het landelijke Noord-Hollandse dorp Schermerhorn staat de sfeervolle Grote Kerk. Gebouwd in 1636 en compleet gerenoveerd in 2017.

Stedelijk Museum Alkmaar doet meest ambitieuze aankoop ooit

12 november 2021

Droom wordt werkelijkheid

Stedelijk Museum Alkmaar is erin geslaagd het grootste en misschien wel beste schilderij van de zeventiende-eeuwse Alkmaarse meester Emanuel de Witte te verwerven: het indrukwekkende interieur van een gefantaseerde katholieke kerk uit ca. 1670-1680.

Expositie Frans van Vuuren

5 november 2021

In Het Kruidhuisje

Momenteel is de expositie van Frans van Vuuren te zien in Het Kruidhuisje. De expositie is te zien tot 28 november 2021 en de entree is gratis.

Expositie: WIT

29 oktober 2021

1 Kleur - 8 Kunstenaars

Deze expositie maakt deel uit van ons drie-luik ROOD-BLAUW-WIT, samengesteld door curator en kunstenaar Marianne Roodenburg.

La Sfera Armoniosa

29 oktober 2021

Corona Files: herdenkings- en bevrijdingsconcert

Muziek is emotie, het brengt troost en vreugde. Dit concert is een vervolg op een zeer bijzonder concert dat het internationale muziekensemble uit Alkmaar, La Sfera Armoniosa, vorig jaar uitvoerde in de Grote Kerk van Alkmaar.

Expositie 90 jaar Schot

22 oktober 2021

In de Grote Kerk Alkmaar

De Schot-Groep bestaat 90 jaar! Tijd om eens terug te blikken tijdens de foto expositie ‘Samen werken aan de toekomst' in de Grote Kerk in Alkmaar. Kom in 90 foto’s de groei in beeld bekijken van zowel de Schot Groep als de stad Alkmaar in de afgelopen 90 jaar.

De profetie van de kleine zuster Anna

22 oktober 2021

Column: Chris Houtman

Ze waren de laatste weken veelvuldig in het nieuws: de Clarissen die in de nacht van 24 op 25 juni 1572 op de vlucht sloegen voor de geuzen.

Expositie Alkmaarse beroepsfotografen: Still

15 oktober 2021

Rick Akkerman en Ed van de Pol

Rick Akkerman en Ed van de Pol: twee heel verschillende Alkmaarse beroepsfotografen nemen je mee de diepte in. Speciaal voor deze expositie hebben ze vrij werk gemaakt.

Cappella Amsterdam in de Grote Kerk

15 oktober 2021

AlBahr – Mare Nostrum

Cappella Amsterdam neemt je mee naar de kusten van de Middellandse Zee. Sinds de negende eeuw ontwikkelen zich daar eclectische muziekstijlen, vol Arabische en westerse invloeden, die uitkristalliseren in unieke (vocale) muzieksoorten.

Nieuwe cursussen Regionaal Archief van start

8 oktober 2021

Leren over familiegeschiedenis en oud schrift

Het Regionaal Archief in Alkmaar start dit najaar een nieuwe reeks cursussen. Voor het eerst sinds de uitbraak van de coronapandemie worden de cursisten weer ontvangen in het gebouw aan de Bergerweg 1.

The Holland Music Sessions presenteren: Extravertie en intieme zielenroerselen

De Chinese violist Qingzhu Weng is klaar om de wereld te veroveren. Weng werd vanafzijn vierde jaar gekneed door de Chinese precisie en discipline voordat hij in 2014 op 13-jarige leeftijd naar Hannover trok voor zijn verder opleiding.

Tentoonstelling: Streekdracht – Van kust tot kust

8 oktober 2021

In Museum In ’t Houten Huis in De Rijp

Museum In ’t Houten Huis in De Rijp heeft een tentoonstelling opgezet dat aandacht heeft voor de mode achter die gelaagde en soms uitbundige kleding van boeren, vissers en handelaren.

Victorie met een zwart randje

8 oktober 2021

Column: Chris Houtman

Acht oktober, groot feest vandaag in Alkmaar. Omdat de covid-ellende eindelijk beheersbaar lijkt te zijn, mag het festijn weer worden gevierd, zij het nog steeds in afgeslankte vorm, maar mijnerzijds toch een kleine kanttekening.

Kranslegging ‘Een krans voor Victorien’

1 oktober 2021

Op donderdagavond 7 oktober 18:30-19:00 uur

Aan de vooravond van Alkmaar Ontzet wordt in het Victoriepark op donderdag 7 oktober van 18:30 tot 19:00 uur een korte voorstelling opgevoerd door leerlingen uit groep 8 van basisschool Kardinaal de Jong.

KunstCultuurWeekend Oudorp

1 oktober 2021

Een bruisende 5-jarige jubileum

In het weekend van 15, 16 en 17 oktober 2021 houdt stichting KunstCultuurWeekend Oudorp haar bruisende 5-jarige jubileum. Dit jaar met een programma waar iedereen van jong tot oud aan mee kan doen.

Kunstroute ‘Muziek overwint overal’

1 oktober 2021

Van 1 tot 18 oktober

De coronapandemie komt langzaam maar zeker onder controle, waardoor het mogelijk is weer meer leuke dingen met elkaar te doen. Anders dan andere jaren, maar toch wordt Alkmaar Ontzet toch op een mooie manier gevierd dit jaar!

Ontzetwandeling

1 oktober 2021

Op 8 oktober

De stadsgidsen van Het Gilde Alkmaar nemen je mee langs de plekken van herinnering aan het beleg en ontzet van Alkmaar. 

Alkmaars Ontzet in Stedelijk Museum Alkmaar

1 oktober 2021

Fun voor jong en oud

Weet je niet meer precies waarom de Victorie nu juist in Alkmaar begon? Of wil je weten wie Trijn Rembrands was? Kom dan op 8 oktober naar het Canadaplein en neem een kijkje in Stedelijk Museum Alkmaar.

Woningnood en tulpenmanie

24 september 2021

Chris Houtman

Iedereen die weleens een geschiedenisboek heeft opengeslagen zal ermee bekend zijn: de tulpenmanie van de jaren 1634 – 1637, een waanzinnige windhandel in koopopties op zeldzame tulpenbollen die duizenden speculanten, die zichzelf Floristen noemden, aan de rand van de financiële afgrond bracht.

Oproep aan individuele kunstenaars en/of artiesten

24 september 2021

Makersimpuls biedt kansen voor creatieve makers

Gemeente Alkmaar doet een oproep aan startende en professionele makers om mee te doen aan de makersimpuls. De makersimpuls staat open voor individuele kunstenaars en/of artiesten die met en voor Alkmaarders actief zijn binnen de kunst en cultuur. 

Feest met Bach!

17 september 2021

In de Grote Kerk op 29 september

Een feestelijk jubileumprogramma vol muzikale verrassingen. We zetten twee van Bachs bekendste instrumentale werken in de schijnwerpers: zijn geliefde Dubbelconcert voor twee violen en de Derde orkestsuite, met de beroemde Air. Meer verklappen we niet.

Sigrid Calon bij Kunstuitleen Alkmaar

17 september 2021

Met de collectie: Veelzijdig

Momenteel kun je de collectie: Veelzijdig van Sigrid Calon bekijken bij Kunstuitleen Alkmaar.

HVA organiseert wandeling: ‘Gezondheidszorg door de tijd’

10 september 2021

Zondag 12 september

Op zondag 12 september a.s. organiseert Historische Vereniging Alkmaar weer een volgende stadswandeling. U bent misschien gewend dat er op Open Monumenten Dag een wandeling wordt verzorgt en dat het thema van de wandeling ook aansluit.

Open Monumentendag – Hofje van Bijleveld

10 september 2021

Column: Chris Houtman

Zaterdag 11 september is het Open Monumentendag en dus zijn er ook in de Alkmaarse binnenstad weer tal van verrassende gebouwen te bezoeken. Niet alleen valt er te genieten van hun historische of architectonische pracht, maar vooral ook de verhalen erachter zijn meer dan de moeite waard.

Laatste rondleiding #TIERGARTEN

3 september 2021

Op vrijdag 10 september

Op vrijdag 10 september geeft curator Jaap Velserboer de laatste rondleiding langs de kunstwerken van de buitententoonstelling #TIERGARTEN.

Concerten Summer Academy 2021

3 september 2021

Bij Hortus Alkmaar

Het ‘strijkorkest’ in de kleinst mogelijke bezetting. Met slechts een viool en een cello weet het Chekhov Duo een groots luisteravontuur te creëren vol speelse noten en een indringende emotionele achtbaan.

Waar is het beeld van onze Rudi?

27 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Een ontroerend filmpje op Youtube, gedateerd 2 februari 2006: een afgeladen zaal en tal van zoemende camera’s. Er klinkt een daverend applaus als de man wordt aangekondigd die – vanwege zijn verdiensten voor de Duitse televisie – de Goldene Camera krijgt uitgereikt.

Expositie Allart van Everdingen: Reinaert de vos

27 augustus 2021

In Stedelijk Museum Alkmaar

In de zeventiende eeuw maakte de landschapsschilder Allart van Everdingen (1621-1675) een bijzondere serie nieuwe illustraties over Reinaert de vos en diens sluwe streken.

Open Monumentendag gaat door!

20 augustus 2021

Op 11 & 12 september

Het Open Monumentendagweekend gaat door! Een heel weekend waarin alles draait om monumenten in Alkmaar. Met meer dan zestig open monumenten, verhalen in de buitenlucht en een prikkelend programma voor kinderen.

Nieuwe voorstellingen Return to Familiar Grounds

20 augustus 2021

Door het Upperworld Underworld Ensemble

Na de afgelastingen door de lockdown is het enige tijd stil geweest rond het project Return to Familiar Grounds van Michel Duijves en het Upperworld Underworld Ensemble. Inmiddels is er weer gerepeteerd en staat het ensemble klaar voor drie nieuwe voorstellingen!

De Olympische vlam

13 augustus 2021

Column: Chris Houtman

Het is voorbij, twee weken Olympische Spelen vanuit Tokyo. We (in Alkmaar) werden ditmaal bedacht met één zilveren medaille op de 4 x 400 meter estafette,  mede dankzij hardloper Tony van Diepen.

Bidden voor een wonder op de huizenmarkt

23 juli 2021

Column: Chris Houtman

Garantie wordt er niet gegeven, maar als je in deze tijden van schaarste op de woningmarkt op zoek bent naar een nieuw onderkomen en je bent katholiek èn goedgelovig aangelegd, dan kan het zin hebben om eens langs te gaan in het kapelletje van het Heilig Bruurke van Megen, in de gemeente Oss.

Inschrijven Flessenpost uit Alkmaar
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Alkmaar. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug