Deel

advertentie

Mini herdenking voor een medische held

Column: Chris Houtman

Mini herdenking voor een medische held

Pieter van Foreest is een van de beroemdste zonen van Alkmaar en werd er 500 jaar geleden geboren. Mooie reden voor een herdenking zou je denken, maar helaas is niets minder waar. Dokter Van Foreest, die door bewonderaars de Hollandse Hippocrates werd genoemd, was een van de belangrijkste medici van zijn tijd. Een vooruitstrevende arts, die in zijn werk de ziektepatronen van ontelbare patiënten observeerde en nauwgezet vastlegde ten behoeve van de medische wetenschap van de zestiende eeuw. Vijfentwintig jaar geleden werd zijn 400ste sterfdag overigens wél herdacht, hetgeen ons twee dingen leert: hij is 75 jaar oud geworden en er is een exacte datum van overlijden bekend. Want wat zijn geboorte betreft weten we alleen het jaartal, misschien dat dit een rol heeft gespeeld om dit jaar geen bijzondere aandacht aan hem te besteden.

Hoe dan ook, Pieter van Foreest verdient het om herdacht te worden. Hij stamde uit het beroemde geslacht Van Foreest. Op vijftienjarige leeftijd vertrok hij naar de universiteit van Leuven waar hij op zijn achttiende het licentiaat behaalde waarmee hij bevoegd was om de geneeskunst te beoefenen, alhoewel zijn opleiding louter theoretisch was geweest. Om praktijkervaring op te doen vertrok hij naar Italië alwaar hij in verschillende universiteitssteden studeerde en werkte. In 1543 promoveerde hij aan de universiteit van Bologna tot doctor in de geneeskunde. Na tussenstops in verschillende steden in Italië en Frankrijk keerde Van Foreest in 1546 terug naar Alkmaar, alwaar hij in het huwelijk trad met Eva van Teijlingen. Tot 1558 hield hij praktijk in zijn geboortestad, overigens zonder dat het stadsbestuur hem voor zijn werk financieel beloonde. Niet verwonderlijk dat hij na twaalf jaar de kans aangreep om zich als stadsgeneesheer in Delft te vestigen. Een hachelijke onderneming overigens, want juist toen Van Foreest aldaar werd benoemd woedde er in Delft een catastrofale pestepidemie die aan zesduizend van de achttienduizend Delftse inwoners het leven kostte.

Van Foreest was een man van de wetenschap. Hij had een broertje dood aan kwakzalvers en in zijn nagelaten geschriften vinden we een pittig stuk getiteld ‘Vander Empiriken, Landloeperen ende Valscher Medicynsbedroch’ waarin hij medische prutsers aan de kaak stelt. Wat dat betreft zou hij anno nu zeker ook zijn afkeer hebben geuit over alle anti-vaxxers die zich hebben afgekeerd van de huidige medische wetenschap en het beter menen te weten dan alle artsen en zorgprofessionals die voor ons klaarstaan in de frontlinie tegen de hedendaagse epidemie waarmee we te stellen hebben. Ook Van Foreest was altijd te vinden aan de zijde van de zieken, met gevaar voor eigen leven, want de pest was natuurlijk bepaald geen sinecure.

Gezien de werkomstandigheden waarmee hij te kampen had, is het bijzonder dat Van Foreest de gezegende leeftijd van 75 jaar heeft bereikt. Na 38 jaar als stadsgeneesheer in Delft te hebben gediend, keerde hij in 1595 terug naar Alkmaar, waar hem ditmaal wél een bezoldigde functie als stadsgeneesheer werd aangeboden.

Hoe groot de liefde voor zijn geboortestad was blijkt onder meer uit een inleiding van een van zijn vele traktaten, die hij heeft opgedragen aan Alkmaar. Hierin somt hij al het stedelijke en landschappelijke schoons op dat de Kaasstad en haar omgeving aan de mensheid te bieden heeft. Veel van de passages zou je woord voor woord kunnen overnemen in een toeristische folder van de stichting Alkmaar Promotie, want hij komt haast superlatieven tekort. Pieter van Foreest stierf in 1597 en werd begraven in de Grote Kerk. Dit jaar geen grootse herdenking, maar laten we hem toch niet vergeten. Het zijn mannen zoals hij geweest die de basis hebben gelegd voor de hedendaagse medische wetenschap en daarvoor kunnen we hem – en onze huidige artsen en zorgverleners – niet dankbaar genoeg zijn.

Chris Houtmam

Illustratie:

Pieter van Foreest, ofwel Petrus Forestus, kopergravure van Nicolas de Larmessin, 1682, Wikimedia Commons

 

advertentie

Meer 'Kunst & Cultuur':

Recyclen bij Kaeskoppenstad

20 mei 2022

Van grote Roode Toren naar nieuwe spellen

Ieder jaar stond de Roode Toren volop in het zicht op de Gewelfde Stenenbrug van Alkmaar. Zelden zie je zo’n mooi, opvallend gebouw in een stad. Met pijn in het hart concludeerden we dan ook dat dit imposante bouwwerk niet meer gerenoveerd kan worden

STRAND als inspiratiebron

20 mei 2022

Nieuwe tentoonstelling bij Kunstuitleen Alkmaar

In de hopelijk zomerse periode van 22 mei tot en met 18 juni opent kunstuitleen Alkmaar haar deuren voor een groepstentoonstelling onder de titel STRAND. Drie kunstenaars, te weten Paul de Reus, Anita Mandemaker en Co van Gasteren vinden hun inspiratie in het begrip strand en de associaties

Riann van Nieuwkerk in ’t Kruithuisje

20 mei 2022

Expositie van schilderijen en poëzie

In de maand juni toont de sinds 8 jaar in Alkmaar wonende Riann van Nieuwkerk een klein deel van haar werk in het Kruithuisje aan het welbekende Clarissebolwerk 1. Tijdens deze ingetogen expositie laat zij in haar zeer eigen Poëtisch Realistische stijl door schilderijen en poëzie de verbeelding spreken

Theatrale fietsroute in het land van Leeghwater

20 mei 2022

Speciale theatrale fietsroute vol verrassingen

Tijdens het lange Hemelvaart- en Pinksterweekend van 26 mei t/m 6 juni organiseert Karavaan een speciale theatrale fietsroute vol verrassingen. Een compleet uitje met buitentheater, koffie en gebak én afsluiten met een heerlijke festivalmaaltijd: dat is Expeditie Poldermeesters!

Benefiet expositie Jan Hoek

13 mei 2022

Ten bate van 't Praethuys

Op zaterdag 21 mei en zondag 22 mei houdt Jan Hoek een Benefiet expositie ten bate van ’t Praethuys, centrum voor leven met en na kanker. De expositie vindt plaats in de galerie op Eilandswal 32, 1821 AA in Alkmaar. Tussen 12.00 en 17.00 uur kunnen bezoekers de tentoongestelde

Zomerexpo Het Wapen van Bergen

13 mei 2022

Alkmaarse, Bergense en Amsterdamse kunst

Het Wapen van Bergen is van 15 mei t/m 30 september elke vrijdag-zaterdag-zondag geopend van 13.00-17.00 uur. Verkoop van schilderijen, beelden, fotografie, lichtinstallaties en non-figuratieve objecten van hout. Op een unieke locatie in het hart

Peter Swidde

13 mei 2022

Kunst aan Zee

Peter Swidde exposeert zijn  werk van 8 mei t/m 2 juli in de hal van Natuurvriendenhuis Het Zeehuis, Verspyckweg 5, 1865 BJ Bergen aan Zee.

Alkjes 072 van start

13 mei 2022

Gratis pop-up festival

Vrijdag 13 mei start het gratis pop-up festival Alkjes 072. Maar liefst 5 weekenden vanaf 13 mei tot en met 19 juni zijn er elke vrijdag-, zaterdag- en zondagmiddag meerdere optredens van zeer uiteenlopende muzikanten en exposities van diverse lokale

Charlotte van Hemert

6 mei 2022

Expositie in Het Kruithuisje

Mijn jeugd heb ik in Breda doorgebracht en toen wist ik al dat creativiteit voor mij heel belangrijk was. Werken met mijn handen, dat moest het worden, maar het liep anders, geen kunstacademie maar een baan op administratieve basis.

Alkmaarse Gene Futuro nr.1 DJ Kunstbende Noord Holland

6 mei 2022

Gino Zucotti vertegenwoordigt Noord-Holland in finale

Op Zaterdag 30 April werd in de Amsterdamse Q Factory de voorrondes gehouden van Kunstbende Noord-Holland 2022. In 9 categorieën konden Noord-Hollandse creatievelingen strijden om een finaleplaats op het Young Creative Festival van Kunstbende op 26 Juni in Amsterdam. 

In het land van Leeghwater

29 april 2022

Polder première Karavaan Festival

Tijdens Karavaan Festival van 26 mei tot 6 juni 2022 gaat de nieuwste voorstelling van één van de jonge theatermakers van Karavaan in première: Antifaust. In de polders rondom Alkmaar, het land van de droogmakerijen uit de Gouden Eeuw,

Verborgen Verhalen van de Grote Kerk

29 april 2022

Nieuwe onthullende rondleiding

Stichting Het Grote Raam organiseert, naast de Geheime Zolders, een tweede rondleiding genaamd Verborgen verhalen van de Grote Kerk. De naam zegt het al, er zijn veel verhalen nog niet verteld over de meer dan vijfhonderd jaar oude Grote Kerk van Alkmaar.

Lisa Ostermann – Met z’n allen

22 april 2022

29 april, TAQA Theater De Vest

Lisa Ostermann won in 2020 alle prijzen op het Leids Cabaret Festival en werd door de Volkskrant uitgeroepen tot hét comedytalent van 2021. Haar eerste voorstelling ‘Met z'n allen’ gaat over het enthousiasme, de wanhoop en de hulpmiddelen waarmee we de sfeer erin proberen te houden. En over hoe weinig de sfeer zich daarvan aantrekt.

750-jarig bestaan Munnikerweg

22 april 2022

Belangrijkste toegangsweg in de tijd van Floris V

2022 wordt een jubileumjaar voor de Munnikenweg in Alkmaar. Deze beroemde weg, die vanwege de kasseien ook geliefd is bij racefietsers, werd 750 jaar geleden door Floris V verbreed. Hiermee werd het dé verbinding tussen Kennemerland en West-Friesland.

Karavaan opent makershuis Alkmaar

22 april 2022

Repetitie- en presentatieruimte voor jonge en theatermakers

Op 19 en 20 april opende Karavaan haar eigen productiehuis in Alkmaar: Makershuis Alkmaar. Karavaan laat met het oprichten van Makershuis Alkmaar een langgekoesterde wens in vervulling gaan. Een logisch vervolg op het jonge makersbeleid van Karavaan.

Victory Circle of Music

22 april 2022

WO2 orgeltje speelt in Grote Kerk

Op zaterdag 21 mei a.s. staat een piepklein en eigenlijk ook onooglijk oud orgeltje centraal in een groot Proms-achtig concert in de Grote Sint Laurenskerk van Alkmaar. Het orgeltje werd in 1946 in Bath

Oorlog aan Zee

15 april 2022

Meeslepend locatietheater

Veertien jaar geleden werd in Bergen een bijzondere locatie-voorstelling gespeeld: ‘Oorlog aan Zee’, over de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog in de gemeente Bergen. Het stuk was een groot succes, mede omdat het gebaseerd was op authentieke getuigenissen van Bergenaren.

Kaartverkoop Karavaan Festival gestart

15 april 2022

Straattheater van Bergen tot Zuidschermer

Op het bomvolle erf van akkerbouwer Appelman Vegetables in Stompetoren trapte Karavaan samen met 430 gasten afgelopen zondag officieel af met de kaartverkoop van het festival. Dit gebeurde tijdens Goesting, de middag waarop Vrienden van Karavaan een kijkje krijgen n het festival-aanbod.

Jazz 25: PDC+

8 april 2022

16 april, HAL25

JAZZ 25 is een nieuw initiatief van HAL 25 en SBS Jazz; live jazzmuziek in een club setting in het café van HAL 25! Denk aan de sfeer van Jazzclubs in de jaren ’50 en ’60, spannende live jazz in een clubsfeer… Muziek op het scherpst van de snede, waarbij de live muziek omlijst

Voorstelling over Tsjernobyl in Heiloo

8 april 2022

Bekroond filmisch theater over twee mensen in de verboden zone

Karavaan brengt tijdens Karavaan Festival de voorstelling Zvivdal van het Belgische gezelschap Berlin naar Nederland, op locatie op een verlaten plek in Heiloo. Op 28 en 29 mei en 5 en 6 juni is deze unieke documentaire voorstelling te zien, die nu met de oorlog in Oekraïne zo actueel is.

Oeuvre-tentoonstelling Rudi van de Wint

8 april 2022

In Stedelijk Museum Alkmaar

Vanaf 4 juni presenteert Stedelijk Museum Alkmaar de overzichtstentoonstelling 'Reis naar het oneindige' van de in Den Helder geboren kunstenaar Rudi van de Wint (​1942-2006). Het is de allereerste museale overzichtstentoonstelling van zijn gigantische oeuvre ter wereld.

Workshops voor Beatmakers

8 april 2022

bij Music Centre Blue

Music Centre Blue organiseert op zaterdag 21 mei in samenwerking met producer Finch twee workshops voor beatmakers. Er is een workshop speciaal voor beginnende beatmakers en er is een sessie voor beatmakers met (enige) ervaring.

Afspraken 8 October-viering vastgelegd

1 april 2022

Gemeente continueert faciliterende rol en subsidie

Al meer dan 150 jaar herdenkt en viert de 8 October Vereeniging ‘Alkmaar Ontzet’ de bevrijding van de Spanjaarden in 1573. De vereniging geeft op zeer actieve wijze invulling aan dit voor Alkmaar belangrijke moment.

De Gelaarsde Kat en de betoverde Alkmaarders

1 april 2022

Theater Vrij Zijn speelt eindelijk

Wat is er leuker dan met het hele gezin genieten van een prachtige sprookjes voorstelling in het meest bijzondere theater van Alkmaar. In april wordt in het Vrij Zijn theater het bekende verhaal van De Gelaarsde Kat gespeeld.

Fraaie landschappen van Peter Kempeneers

25 maart 2022

Bij Kunstuitleen Alkmaar

Vier schilderijen van Peter Kempeneers zijn nieuw bij Kunstuitleen Alkmaar, waarvan er inmiddels alweer 'n aantal is uitgeleend. Het zegt iets over de kwaliteit van zijn werk. Zijn werk staat in een lange, Nederlandse traditie: het landschap.

Tijd voor Festival KUUB

25 maart 2022

Meld je aan voor de kunstestafette

Het Alkmaarse kunstfestival KUUB komt er weer aan. En hoe! Creatievelingen uit alle disciplines kunnen deelnemen aan de vier weken durende kunstestafettes. Daarnaast zijn er workshops verdeeld over vijf zondagen en verschillende locaties in Alkmaar. Een echt maakfestival, met creatieve ontmoetingen en verrassende wendingen. Het thema dit jaar is tijd.

Stedelijk Museum Alkmaar biedt scholen gratis les

18 maart 2022

Opbrengst gaat naar giro 555 voor Oekraïne

Tot en met de zomervakantie kunnen basisscholen in de regio Alkmaar een gratis les boeken over het Beleg van Alkmaar. Normaal kost de les €75,-, het museum vraagt de scholen die gebruik maken van het aanbod om (een deel van) dit bedrag als vrijwillige donatie over te maken aan giro 555, de landelijke inzamelingsactie.

Kunstveilig voor Oekraïne

18 maart 2022

zondag om 15.00 uur in de Gallery 32

Op initiatief van de Bergense Kunstenaars Katja Hoogeboom en Giorgi Shengelia wordt er op zondag 20 maart a.s. een tentoonstelling en kunstveiling ten bate van Oekraïne georganiseerd. De veilingopbrengst van de belangeloos beschikbaar gestelde kunst is voor Oekraïne.

De Vaandeldrager van Rembrandt

11 maart 2022

In Stedelijk Museum Alkmaar

Het onlangs door de Nederlandse Staat aangekochte werk 'De Vaandeldrager' van Rembrandt gaat - alvorens het een blijvende plek krijgt in de eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam – op tournee langs de twaalf provincies. Stedelijk Museum Alkmaar is geselecteerd is als exclusieve locatie voor de provincie Noord-Holland.

Historisch Café: Willem Schermerhorn

11 maart 2022

Van boerenzoon tot minister-president

Willem Schermerhorn kwam politiek gesproken uit het niets toen koningin Wilhelmina hem in mei 1945 benoemde tot kabinetsformateur. Voor zijn premierschap bekleedde hij geen enkele politieke functie.

Igone de Jongh – I

4 maart 2022

Door de lens van Julia Rotgans

Igone de Jongh ‘ I’ ,haar eerste solo productie sinds ze in 2019 stopte bij het Nationaal Ballet waar ze eerste soliste was, een icoon en inspiratiebron voor velen.

Nieuw cultuurgebouw Alkmaar 

4 maart 2022

Een iconische culturele hot spot  

Stedelijk Museum Alkmaar en ABC Huis (Bibliotheek Kennemerwaard en Artiance, Centrum voor de Kunsten) bundelen de krachten bij de ontwikkeling van een nieuw cultuurgebouw aan het Canadaplein.  

De kleur bepaalt de expressie

25 februari 2022

Henk Padt bij de Kunstuitleen

De collectie van de kunstuitleen is uitgebreid met een viertal werken van de Alkmaarse kunstenaar Henk Padt (1947). Het gaat hierbij om grote, kleurrijke doeken met vooral abstracte vormen.

Invasie 1799. Onheil over Noord-Holland

25 februari 2022

Boek over een vergeten oorlog

In de vroege ochtend van dinsdag 27 augustus 1799 landen 7.000 Britten op de Noord-Hollandse kust tussen Groote en Kleine Keeten [de weken hierna komen er nog eens 13.000 Britten en ruim 18.000 Russen aan land] om een einde te maken aan de Bataafse Republiek.

Inschrijven Flessenpost uit Alkmaar
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Alkmaar. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug