Op 9 september onthulde wethouder Tineke Bouchier het nieuwe straatnaambord aan het Verdronkenoord, omringd door de familie van de naamgever. Het naamloze pleintje achter de Kapelkerk draagt voortaan de naam van Willem Reder, die van 1953 tot 1971 actief was in Alkmaar en wordt gezien als grondlegger van de gemeentelijke monumentenzorg. De naamgeving viel samen met het 40-jarig jubileum van de Open Monumentendag, op 12 en 13 september.
Hoe één restaurateur de stad veranderde
Reder kwam in 1953 naar Alkmaar voor de restauratie van de Kapelkerk, in dienst van het Rijk. Na afronding sloot hij zich aan bij de Stichting tot Instandhouding en Restauratie van Monumenten te Alkmaar, waar hij zich sterk maakte voor het behoud van historische panden. Dat juist het pleintje achter de Kapelkerk zijn naam draagt, is dan ook passend: dit gebouw bracht hem naar de stad.
In 1960 trad Reder in dienst van de gemeente als opzichter Openbare Werken. Daar werkte hij samen met stadsarcheoloog E.H.P. Cordfunke aan bodemonderzoek. Met restauratiearchitect C.W. Royaards uit Schoorl bedacht hij iets wat nu circulair bouwen zou heten: historisch bouwmateriaal dat bij sloopwerkzaamheden vrijkwam, werd zorgvuldig veiliggesteld en hergebruikt bij de restauratie van andere gebouwen. Niks weggooien wat de stad heeft gevormd.
De man die grachten redde
Reders werk ging verder dan stenen en metselwerk. In 1954 lagen er bij het stadsbestuur plannen klaar voor het dempen van grachten en het slopen van gebouwen. Reder voerde een felle strijd en wist het project van tafel te krijgen. Mede dankzij hem heeft Alkmaar nog steeds een binnenstad met grachten en monumenten aan het water. In 1988 kreeg de Alkmaarse binnenstad de status van beschermd stadsgezicht. Reder overleed in 1995 en maakte dat zelf niet meer mee.
Familie bij de onthulling
Bij de onthulling stonden zijn kinderen en kleinkinderen om het bord heen. Zoon Hans Reder, dochter Netty, twee kleinzoons en een zwager waren aanwezig, samen met wethouder Bouchier. Het zijn mensen die de naam kennen als die van een vader en grootvader, terwijl Alkmaar hem kent als de ambtenaar die de binnenstad behoedde voor kaalslag. Op het pleintje achter de Kapelkerk komen die twee werelden samen.
Open Monumentendag: 85 deuren open
De naamgeving viel bewust samen met het 40-jarig jubileum van de Open Monumentendag in Alkmaar. Op zaterdag 12 en zondag 13 september openden 85 monumenten hun deuren. Op zaterdag lag de focus op de binnenstad, Oudorp en Koedijk; op zondag waren de monumenten in de Schermer, Graft en De Rijp aan de beurt. Toegang was gratis.
De Willem Rederplaats ligt aan het Verdronkenoord, achter de Kapelkerk in de Alkmaarse binnenstad
Meer over Open Monumentendag en erfgoed in Alkmaar: erfgoedalkmaar.nl/openmonumentendag
Meer over Willem Reder: Regionaal Archief Alkmaar
