Van oktober tot en met maart betaalt een gemiddeld Alkmaars huishouden dat op gas stookt naar schatting 940 euro, zo rekende onderzoeksplatform Geteld uit voor alle 342 gemeenten van Nederland. Landelijk gaat het om 139 euro extra per huishouden; Alkmaar zit daar met 128 euro net onder. Wordt het een koude winter en werkt de huidige groothandelsprijs volledig door, dan loopt de rekening op tot circa 1.453 euro, 641 euro meer dan vorige winter. Valt de winter juist mee, dan blijft het bij ongeveer 833 euro.
Wie zit er achter deze cijfers?
Achter de tabellen zit een klein onafhankelijk platform met een duidelijke missie: alles natellen op open data, zonder er iets aan te verdienen. "De prijs die leveranciers nu vragen, is nog niet de prijs die op de groothandelsmarkt wordt betaald. Blijft gas op dit niveau, dan komt er in de loop van de winter nog een stap bij," zegt Maarten Stad, onderzoeker bij Geteld. "Wie een vast contract heeft, merkt het pas bij de verlenging. De vraag is hoeveel huishoudens nu nog variabel betalen." Stad en zijn collega's combineerden voor deze berekening cijfers van het CBS over gasverbruik per gemeente, KNMI-temperatuurdata van de afgelopen decennia, het actuele tarief van Essent en informatie van de Rijksoverheid over de gasopslag: een samenwerking tussen bronnen die normaal los van elkaar staan.
Waarom is gas dit jaar duurder?
De groothandelsprijs van gas steeg van circa 26 euro per megawattuur eind 2025 naar ruim 80 euro nu, het hoogste niveau sinds december 2022. Leveranciers rekenen dat door: Essent vraagt vanaf 1 oktober 1,50 euro per kubieke meter voor variabel gas, terwijl een huishouden vorige winter gemiddeld 1,30 euro betaalde volgens het CBS. Ook de gasopslag speelt mee. Toen het kabinet op 11 september het vuldoel verlaagde van 74 naar 64 procent, stond de opslag op 52 procent, lager dan in jaren. Per 1 januari stijgt bovendien de energiebelasting op gas met 1,8 cent per kubieke meter.
Hoe verhoudt Alkmaar zich tot de regio?
In buurgemeente Koggenland ligt de rekening iets hoger: daar wordt een normale winter geraamd op 998 euro, 136 euro meer dan vorig jaar. De verschillen tussen gemeenten hangen vooral samen met het type woningen en de plaatselijke temperatuur, zo laat de methode van Geteld zien. Voor beide gemeenten geldt dezelfde onzekerheid: het is een raming op basis van gemiddelden, geen meting van een individuele meterstand.
Wat kunnen huishoudens zelf doen?
De thermostaat een graad lager zetten scheelt in Alkmaar deze winter naar schatting 47 tot 72 euro. Dat is gerekend met een stookgrens van 17 in plaats van 18 graden en de vuistregel dat elke graad lager ongeveer 6 procent minder gasverbruik oplevert.
Enkele praktische punten op een rij:
- Normale winter in Alkmaar: circa 940 euro aan gas (oktober tot en met maart)
- Zachte winter: circa 833 euro, koude winter met volledige doorberekening groothandelsprijs: circa 1.453 euro
- Stijging ten opzichte van vorig jaar: 128 euro bij een normale winter
- Eén graad lager stoken scheelt naar schatting 47 tot 72 euro
- De cijfers zijn een raming op basis van CBS-, KNMI- en tariefdata, geen meting van individuele huishoudens
- Meer over de methode en cijfers per gemeente: geteld.nl
