De Alkmaarse coalitie bezuinigt op de armste Alkmaarders!
In de raadsvergadering van 15 december 2025 werd de ‘verordening individuele inkomenstoeslag’ behandeld. Eigenlijk was het de bedoeling dat dit als hamerstuk door de raad ging, dus zonder dat partijen zich daar een mening of standpunt over zouden vormen. Gelukkig werd het stuk alsnog boven de streep getrokken, dus wel als bespreekstuk op de agenda gezet.
Wat is een individuele inkomenstoeslag (IIT)?
Het is een financiële ondersteuning die is bedoeld voor mensen die al langere tijd van een minimuminkomen moeten rondkomen; en je hebt recht op deze toeslag als je minimaal drie jaar zo’n minimuminkomen hebt. Het is een aanvulling op je inkomen en kun je gebruiken bij onverwachte kosten als de reparatie een kapotte fiets, of het creëren van een financiële buffer voor toekomstige uitgaven.
Het aantal mensen dat net boven de armoedegrens zit is iets gekrompen, tot 1,1 miljoen. Dat komt doordat een deel van de bijna-armen onder de armoedegrens is gezakt. Bijna de helft van de armen heeft een baan of een eigen onderneming. Met name alleenstaande mensen met een baan komen vaker geld tekort. (bron: nu.nl d.d. 17-12-2025, cijfers van CBS)
De verordening IIT
De verordening die maandag in de raadsvergadering werd besproken is een technisch stuk, dat ogenschijnlijk slechts wat technische aanpassingen heeft. Maar achter deze administratieve façade gaat een fundamentele politieke keuze schuil. Een keuze die raakt aan de bestaanszekerheid van Alkmaarders met de smalste schouders — en die hen, ronduit gezegd, verder in de knel zet.
De voorgestelde verordening verlaagt de inkomensgrens van 120% naar 100% van het sociaal minimum en halveert de toeslag.
Dit is geen nuance, geen bijstelling, maar een harde ingreep in het leven van mensen die al jaren vechten om rond te komen. Mensen die door langdurige armoede elke maand opnieuw financiële stress doorleven en die met deze maatregel nóg verder worden teruggeduwd.
Het college stelt dat deze verordening noodzakelijk is om een “besparingsopdracht” uit te voeren. Alsof we het hier hebben over een post in een Excel-sheet en niet over gezinnen, ouderen, alleenstaande ouders en mensen die al jarenlang onder de armoedegrens leven. De beleidslogica staat in schril contrast met de menselijke realiteit.
Waarom deze maatregel onrechtvaardig is:
De verlaging treft precies de groep die geen buffer heeft.
Wie jarenlang moet rondkomen van een inkomen op of rond het sociaal minimum, bouwt geen spaargeld op. De IIT werd ooit ingevoerd om juist deze groep wat lucht te geven — niet om als sluitpost van bezuinigingen te dienen.
Het argument van ‘perspectief op inkomensverbetering’ is misplaatst.
De verordening benadrukt dat de toeslag bedoeld is voor mensen zonder uitzicht op inkomensstijging. Maar juist voor die mensen snijdt deze maatregel diep. De gemeente ontneemt de broodnodige ademruimte die bedoeld is om uitzicht te creëren waar dat ontbreekt.
De maatregel creëert meer maatschappelijke kosten dan hij bespaart.
Armoede kost geld: schuldenregelingen, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en gezondheidsproblemen nemen allemaal toe wanneer bestaanszekerheid afneemt. Een bezuiniging op de IIT is een klassieke sigaar uit eigen doos — de rekening komt later, en hoger.
Het morele kompas slaat hier de verkeerde kant op.
In een tijd waarin inflatie, woonlasten en zorgkosten stijgen, kiest Alkmaar ervoor om minima steun te halveren. Dit is geen beleid dat hoort bij een sociale gemeente die niemand laat vallen.
De menselijke maat ontbreekt. De verordening zegt te berusten op een reeds genomen politiek besluit. Maar politiek is geen natuurwet. Politiek is keuzes maken. En dit voorstel is een keuze voor bezuinigen ten koste van de meest kwetsbaren. Nergens in het document klinkt de vraag: “Is dit rechtvaardig?” of “Wat betekent dit voor de mensen waarover dit gaat?”
Terwijl de toelichting zelf erkent dat langdurig leven op het minimum leidt tot druk op de financiële positie, kiest dit college ervoor die druk te vergroten. En dat terwijl armoede in Alkmaar, net als in heel Nederland, al jaren toeneemt.
De gemeente die zègt sociale inclusie, gelijke kansen en bestaanszekerheid hoog in het vaandel te hebben staan, heeft ook de verantwoordelijkheid om beleid te maken dat achter deze waarden staat. Als Alkmaar werkelijk solidair wil zijn, dan mag deze verordening niet worden vastgesteld. Niet alleen omdat het financieel verstandiger is, maar vooral omdat het menselijker, rechtvaardiger en waardiger is.
Het is een politieke keuze
Een keuze tussen een boekhoudkundige bezuiniging of een investering in menselijkheid.
Een keuze tussen armoede verdiepen of bestaanszekerheid versterken. Helaas voor de groep arme Alkmaarders stemde een meerderheid van de raad vóór deze bezuinigingsmaatregel.
Een gemeente en haar raad toont haar karakter niet in tijden van overvloed, maar juist in tijden van bezuinigingen — dan wordt zichtbaar wie we zijn. Deze coalitie is er niet voor de Alkmaarders die in armoede leven, zoveel is wel duidelijk.
Mieke Biesheuvel
Email: miekebiesheuvel@hotmail.nl
Facebook: www.facebook.com/MiekeBiesheuvelLA
