Wat jarenlang gesloten bleef

Nieuwe archieven open: oorlogsverhalen en vrouwenstemmen zichtbaar

Gepubliceerd: 2 januari 2026

Vanaf januari 2026 gaan bij het Regionaal Archief Alkmaar honderden archiefstukken open die tot nu toe niet of slechts beperkt toegankelijk waren. Het gaat om documenten die raken aan twee gevoelige en tegelijk actuele thema’s: de nasleep van de Tweede Wereldoorlog en de positie van vrouwen in de regio. Stukken die jarenlang achter gesloten deuren lagen, zijn straks voor iedereen in te zien.

De schaduw van de oorlog

Een deel van het materiaal werpt nieuw licht op de jaren direct na de oorlog. Zo worden dossiers openbaar over gezinnen van Nederlanders die werden opgesloten omdat zij tijdens de oorlog zouden hebben gecollaboreerd. Niet de ‘foute’ mannen zelf staan centraal, maar juist hun achterblijvende gezinnen. Vrouwen en kinderen die moesten zien rond te komen, soms met steun van de gemeente. Ook Alkmaar en omliggende plaatsen komen daarin nadrukkelijk naar voren, met politierapporten, steunregelingen en dossiers over in beslag genomen bezittingen.

Bijzondere vrouwen uit beeld gehaald

Opvallend is ook de hoeveelheid archiefmateriaal over vrouwen die vanaf 2026 toegankelijk wordt. Van de eerste vrouwelijke predikant in Alkmaar tot vrouwenverenigingen, plattelandsvrouwen en dossiers over de maatschappelijke positie van vrouwen. Verhalen die lang onderbelicht bleven, maar veel zeggen over emancipatie, zorg en maatschappelijke betrokkenheid in Alkmaar en de regio.

Wat betekent dit voor Alkmaarders

Voor inwoners, onderzoekers en nieuwsgierige stadsgenoten biedt deze openbaarmaking een kans om de geschiedenis van de stad opnieuw te bekijken. Niet alleen vanuit de grote lijnen, maar juist via persoonlijke verhalen, lokale dossiers en menselijke dilemma’s. “Het laat zien hoe dichtbij grote geschiedenis soms komt,” zegt een medewerker van het archief, “en hoe keuzes van toen nog steeds doorwerken.”

Praktische informatie

De archiefstukken zijn vanaf dinsdag 6 januari 2026 in te zien
Locatie: Studiezaal Regionaal Archief Alkmaar
Inzage is vrij, met inachtneming van privacywetgeving
Een overzicht van alle vrijgegeven stukken is beschikbaar bij het archief

De archiefstukken zijn vanaf dinsdag 6 januari 2026 in te zien

Locatie: Studiezaal Regionaal Archief Alkmaar

Inzage is vrij, met inachtneming van privacywetgeving

Een overzicht van alle vrijgegeven stukken is beschikbaar bij het archief

Meer Actueel:

De Laat-midden opgefrist

24 april 2026

Winkelstraat krijgt nieuwe look

Groener, rustiger en aantrekkelijker

Nieuwe Werkplaats op de Paardenmarkt

24 april 2026

Creatieve hotspot in oud UWV-gebouw

Karavaan terug in de stad Karavaan heeft weer een plek midden in Alkmaar. In het voormalige UWV-gebouw aan Achter de Vest is de Werkplaats Paardenmarkt geopend.

Lintjesregen in Alkmaar

24 april 2026

Deze 18 Alkmaarders onderscheiden voor inzet voor de stad

Eer voor stille krachtenHet is weer zover: de jaarlijkse lintjesregen. Burgemeester Anja Schouten reikt namens de koning koninklijke onderscheidingen uit aan 18 Alkmaarders. Mensen die zich vaak jarenlang, en meestal onzichtbaar, hebben ingezet voor anderen en voor de stad.

Zondagmiddag vol muziek in het groen

24 april 2026

Open Podium in De Oude Kwekerij

Het park wordt weer podiumOp zondag 10 mei verandert Park De Oude Kwekerij opnieuw in een sfeervol openluchttheater. Tussen het groen en de vijver klinkt muziek van lokaal en regionaal talent. Het Open Podium is inmiddels een vaste waarde in de Alkmaarse lente en zomer.

Studenten maken 3D-ervaring van Waagtoren

17 april 2026

Binnenkijken in de Waagtoren, straks gewoon vanuit je stoel

Studenten duiken de toren inVier studenten Stedenbouw en Bouwkunde van Hogeschool InHolland hebben zich de afgelopen weken verdiept in een van de bekendste iconen van Alkmaar: de Waagtoren. Niet alleen van buiten, maar juist van binnen. Trap voor trap, ruimte voor ruimte.

Cantina Poëtica verovert de bieb

17 april 2026

Poëzie, muziek en energie

De bibliotheek wordt podiumZondag 19 april verandert de bibliotheek aan de Gasthuisstraat in een bruisend podium. Tijdens Cantina Poëtica nemen jonge dichters, dansers en muzikanten de ruimte over met een middag vol woord, beweging en muziek.

Zwevende werelden in de Grote Kerk

17 april 2026

kunst die schuurt en vragen stelt

Digitale stilte met een boodschapMidden in de Grote Kerk Alkmaar is nog tot en met 17 mei een opvallende tentoonstelling te zien: Overheated Windmill van kunstenaar Jaehun Park. Op het hoogkoor zweven objecten door digitale landschappen. Zonder geluid, zonder duidelijke richting. Wat eerst rustgevend oogt, blijkt al snel iets anders te vertellen.

Tulpen tussen de boodschappen

10 april 2026

Kunst in de etalage aan de Laat

Voorjaar op straatniveauWie de komende weken langs de Laat loopt, hoeft geen museum binnen om kunst te zien. In de etalages van Jumbo Monique presenteert Kunstuitleen Alkmaar een nieuwe raamexpositie met werk van Denise van der Zande. Een verrassende plek, midden in het dagelijks leven, waar kunst en supermarkt elkaar ontmoeten.

Alkmaar doet mee aan BuurtBankjesdag

10 april 2026

Even buurten, gewoon voor je deur

Op zondag 17 mei verandert Alkmaar voor één dag in een stad vol kleine ontmoetingsplekken. Tijdens BuurtBankjesdag worden bewoners opgeroepen om een bankje voor hun huis te zetten en buren uit te nodigen voor een praatje, kop koffie of een kleine activiteit. Het idee is simpel, maar effectief: maak van je stoep een huiskamer voor de buurt.

Alkmaar in de beginjaren van de Koude Oorlog

2 april 2026

Lezing Alkmaars Historisch Café door Sandra van Lochem

Turen naar de Russen: Koude Oorlog komt tot leven

Alkmaarse maakt indringend boek over leven met kanker

2 april 2026

Wat doe je als je leven ineens op z’n kop staat?

Van diagnose naar documentWat doe je als je leven ineens op z’n kop staat? Voor Ida van Opstal uit Alkmaar werd het een reis door Nederland. Na de diagnose alvleesklierkanker besloot ze haar camera te pakken en lotgenoten op te zoeken. Het resultaat is het boek Zichtbare verhalen, onderweg met alvleesklierkanker, waarin portretten en persoonlijke verhalen samenkomen.

De Vissende Kat

2 april 2026

Bijzonder kunstwerk krijgt nieuwe plek in Park de Oude Kwekerij

Kat vangt opnieuw de aandacht in De Oude Kwekerij

Nieuwe ‘Tijdreis’ brengt geschiedenis BroekerVeiling tot leven

2 april 2026

In een boot door 10.000 jaar geschiedenis

Van wachtruimte naar verwonderingEen bezoek aan Museum BroekerVeiling begint vanaf nu anders. Vanaf vrijdag 3 april stap je niet meer zomaar een tentoonstelling binnen, maar start je met een beleving. In een mysterieuze wachtkamer maken bezoekers kennis met het Rijk der Duizend Eilanden, terwijl geluiden van water en dieren langzaam de toon zetten.

Alkmaarders weven afval tot kunst

27 maart 2026

tijdens UPfest in de Grote Kerk

Alkmaarders weven afval tot kunst tijdens UPfest

Open dag Kaeskoppenstad

27 maart 2026

Terug naar 1573 begint al op 28 maart

Alkmaar maakt zich op voor de 17e editie van Kaeskoppenstad. Op 6 en 7 juni verandert de binnenstad weer in het jaar 1573, compleet met markten, ambachten en honderden figuranten.

Alkmaarse dichter geselecteerd uit 1700 inzendingen

27 maart 2026

Gevangen in Woorden door Winde Hendrickx

Gedicht en coverfoto uit dezelfde stadEen bijzonder Alkmaars succes: het gedicht van Winde Hendrickx is geselecteerd voor het magazine AMAIZING 2026. Uit zo’n 1700 inzendingen werden uiteindelijk 144 werken gekozen voor publicatie. Daarmee behoort Hendrickx tot een select gezelschap van dichters dat dit jaar wordt opgenomen in de bundel.

GroenLinks-PvdA grootste in Alkmaar

20 maart 2026

Definitieve verkeizingsuitslag volgt nog

Duidelijke winnaar na verkiezingsdagDe voorlopige uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Alkmaar laat een duidelijke winnaar zien. De combinatie GroenLinks-PvdA heeft de meeste stemmen gekregen en lijkt daarmee de grootste partij in de nieuwe gemeenteraad te worden.

Voorjaarskleuren op tv vanuit Nijenburg

20 maart 2026

BinnensteBuiten Donderdag 26 maart

Wie de eerste tekenen van het voorjaar wil zien, hoeft deze week alleen de televisie aan te zetten. Landgoed Nijenburg schittert donderdagavond in het programma BinnensteBuiten.

Kardinaalsmutsje

20 maart 2026

Columns IkWik

Ik ben eruit. Ik ga bewust solliciteren. De kans dat ik word aangenomen is vrij klein, maar het blijft een feit dat niet geschoten de haas in leven laat.

Irene Schouten opent kaasmarktseizoen Alkmaar

20 maart 2026

Opening: vrijdag 27 maart 2026

Goud op het ijs, nu op het Waagplein

Meedenken over de toekomst van Landgoed Nijenburg

13 maart 2026

Historisch landgoed tussen Alkmaar en Heiloo

Natuurmonumenten organiseert op donderdag 19 maart een inloopavond over de toekomst van Landgoed Nijenburg. Dit historische landgoed ligt tussen Alkmaar en Heil

Vmbo’ers en mbo’ers uit de regio strijden om nationale titels

13 maart 2026

Vakwedstrijden voor jong talent

Meer dan twintig studenten van het Talland College en Vonk doen mee aan het Nederlands kampioenschap voor mbo-studenten: Skills Heroes. In deze landelijke vakwedstrijden laten studenten zien wat ze in hun vakgebied kunnen, van elektrotechniek en patisserie tot beveiliging en bloembinden. De finales vinden plaats op 19 en 20 maart in de Brabanthallen in Den Bosch.

Inwoners Schermerhorn maken kans op miljoenen in Miljoenenjacht

13 maart 2026

Dorp naar de tv-studio

Vijftig inwoners van Schermerhorn krijgen een bijzondere kans: zij zitten binnenkort in de studio van het televisieprogramma Postcode Loterij Miljoenenjacht. De deelnemers uit postcodegebied 1636 zijn uitgenodigd om mee te doen aan de derde aflevering van dit seizoen. Of iemand uit het dorp daadwerkelijk een grote prijs wint, is zondag 22 maart vanaf 20.00 uur te zien op SBS6.

Weg vrij voor 900 woningen in Overstad na aankoop gasvulpunt

13 maart 2026

Gemeente ondertekent overdracht gasvulpunt

Belangrijke stap voor woningbouwDe gemeente Alkmaar heeft het voormalige gasvulpunt aan de Koedijkerstraat overgenomen. Rond het gasvulpunt gold jarenlang een veiligheidszone. In zo’n zone mogen geen woningen worden gebouwd. Omdat het gasvulpunt niet meer wordt gebruikt, vervalt die beperking nu. Daardoor ontstaat ruimte voor woningbouw in Overstad.

Nieuwe straatnamen in Pendorp eren Alkmaarse vrouwen

13 maart 2026

Eerbetoon aan bijzondere Alkmaarders

Nieuwe wijk, nieuwe namenBij een nieuwe wijk horen ook nieuwe straatnamen. Voor de wijk Pendorp in Alkmaar heeft het college de eerste namen vastgesteld. Het thema van de wijk wordt ‘Vrouwen met betekenis voor Alkmaar’. Daarmee wil de gemeente zichtbaar maken welke rol vrouwen door de eeuwen heen hebben gespeeld in onder meer kunst, wetenschap, politiek, zorg en cultuur.

Podcast helpt Alkmaarders kiezen bij gemeenteraadsverkiezingen

13 maart 2026

Luister naar de lijsttrekkers van Alkmaar

Podcast helpt Alkmaarders kiezen bij gemeenteraadsverkiezingen

Hoe ziet de Alkmaarse nacht eruit?

6 maart 2026

Nachtdebat in Victorie: Politiek en nachtleven aan tafel

Hoe belangrijk is het nachtleven voor Alkmaar? Over die vraag wordt vrijdagavond 6 maart gesproken tijdens het Nachtdebat in Podium Victorie. Politieke partijen, organisatoren, horecaondernemers en bezoekers gaan met elkaar in gesprek over de toekomst van de Alkmaarse nacht, juist in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Het initiatief komt van het Alkmaarse Nachtgenootschap.

De Stem van Alkmaar live uitgezonden op televisie en via een livestream

6 maart 2026

Alle Alkmaarse partijen in debat over de toekomst van de stad

Op woensdag 11 maart vindt in Theater De Vest het verkiezingsdebat De Stem van Alkmaar plaats. In de week vóór de gemeenteraadsverkiezingen gaan alle veertien politieke partijen die deelnemen aan de Alkmaarse verkiezingen met elkaar in gesprek over de toekomst van de gemeente. Het debat is gratis toegankelijk voor publiek.

Frans Osinga in de Alkenaer

6 maart 2026

F16 gevechtspiloot en militair strateeg

Topdeskundige oorlog en strategie spreekt in De Alkenaer

Stemmen in het Kruithuisje

6 maart 2026

het kleinste stemhuisje van van Nederland staat in Alkmaar

Bij de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart kunnen Alkmaarders hun stem uitbrengen op een paar opvallende locaties. Zo is het mogelijk om te stemmen in het Stedelijk Museum Alkmaar en zelfs in het historische Kruithuisje, waarschijnlijk het kleinste stemlokaal van Nederland.

Alkmaarse sportkampioenen gehuldigd in het stadhuis

6 maart 2026

overzicht van alle Alkmaarse Olympische sporters

Trotse ontvangst voor sporttalentIn het Alkmaarse stadhuis zijn op 2 maart verschillende sporters in het zonnetje gezet tijdens de jaarlijkse sporthuldiging. We

Boekenweek 2026

27 februari 2026

Van boomer tot zoomer in de bieb

Mijn generatie Van 11 tot en met 21 maart staat de Boekenweek in het teken van Mijn generatie. Bibliotheek Kennemerwaard viert die week hoe generaties worden ge

Pubquiz Internationale Vrouwendag

27 februari 2026

Vrouwennetwerk Heiloo

Samen lachen, leren en vierenTer gelegenheid van Internationale Vrouwendag wordt op dinsdag 10 maart een gezellige en interactieve pubquiz georganiseerd. Een avond om samen te komen, elkaar uit te dagen en vooral plezier te maken. Alle vrouwen uit het dorp zijn welkom. Neem gerust vriendinnen, buren of collega’s mee.

Parijs rond 1900 in Huys Auerhaan

20 februari 2026

Lezing over Proust met live pianomuziek

Parijs rond 1900 in Huys Auerhaan

Arthur Japin in het Vredeskerkje

20 februari 2026

Lezing Arthur Japin, Wat stilte wil

Arthur Japin in het Vredeskerkje

Live Verkiezingsdebat in de Vest

20 februari 2026

Alle 14 partijen samen in debat

Olympische sfeer in Alkmaar

13 februari 2026

Alkmaars IJsplein en disco op het ijs

De winter laat zich zien. Het vriest, er wordt geschaatst op tv en veel mensen volgen de Olympische Winterspelen. Wie na al die sprints en finales zelf het ijs op wil, kan in de voorjaarsvakantie dagelijks terecht bij IJsbaan De Meent.

Chiara van Lieshout wint eerste prijs kunstwedstrijd Han Fortmann

13 februari 2026

publieksprijs van de kunstexpositie ‘Uitgelicht!

Jong talent uitgelicht in Heerhugowaard

Oproep: Wie ontwerpt de eerste wijnflessen van Domein Bergen?

13 februari 2026

Column Sico de Moel

Oproep: Wie ontwerpt de eerste wijnflessen van Domein Bergen?

Woonwaard koopt 156 huurwoningen in Pendorp

6 februari 2026

141 sociale huurwoningen en 15 middenhuurwoningen

Meer betaalbare huur in Pendorp

Welke plekken vind jij onveilig?

6 februari 2026

Raadsleden luisteren naar ervaringen

Onveilig gevoel is geen incidentNageroepen worden op straat. Een tunneltje mijden. Een park vermijden na zonsondergang. Voor veel meisjes en vrouwen in Alkmaar is het geen uitzondering, maar onderdeel van het dagelijks leven. Landelijk onderzoek laat zien dat bijna de helft van de jonge vrouwen regelmatig omloopt of omfietst vanwege een onveilig gevoel. Dat raakt ook Alkmaar.

Den Haag steunt Alkmaarse bouwplannen

6 februari 2026

Alkmaar krijgt voorrang van het Rijk

De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen die gunstig uitpakt voor de woningbouw in Alkmaar. Zodra er extra rijksgeld beschikbaar komt voor mobiliteit en infrastructuur, krijgen vier grote woningbouwgebieden voorrang. Alkmaar is daar één van. Het doel is om vertraging bij de bouw van duizenden woningen te voorkomen.

Alkmaar geeft subsidie voor pandeigenaren

6 februari 2026

De regeling loopt in 2026 en 2027 en is sinds 2 februari beschikbaar.

Nieuwe subsidie voor gevels in de binnenstadDe Gemeente Alkmaar heeft een nieuwe subsidie geopend voor gevelrenovatie in het kernwinkelgebied. Vastgoedeigenaren kunnen hiermee investeren in het opknappen van hun pand, met oog voor het historische karakter van de binnenstad. De regeling loopt in 2026 en 2027 en is sinds 2 februari beschikbaar.

Internationale Vrouwendag Alkmaar

6 februari 2026

Gratis festival rond het Canadaplein

Zichtbaar op straatOp zondag 8 maart staat Alkmaar in het teken van vrouwenrechten, gelijkwaardigheid en zichtbaarheid. Tijdens Internationale Vrouwendag Alkmaar trekken deelnemers in een protestmars door de binnenstad, gevolgd door een gratis festival rond het Canadaplein. Het initiatief wordt georganiseerd door WomanLink en is al jaren een herkenbaar moment in de stad.

Twee prachtige maquettes van Alkmaar: wat doen we ermee?

6 februari 2026

Oproep aan de stad

Alkmaar in het kleinWie ooit voor een maquette van Alkmaar heeft gestaan, weet hoe betoverend dat kan zijn. Van bovenaf zie je de stad zoals je haar nooit eerder zag. Alkmaar beschikt over twee bijzondere maquettes, waaronder één van de historische stad rond 1620. Jarenlang waren ze te bewonderen in Stedelijk Museum Alkmaar en in het Stadskantoor. Maar die zichtbaarheid staat nu onder druk.

Boontjes zet Victorie op scherp

30 januari 2026

Humor met een randje

Vrijdag 30 januari staat de grote zaal van Podium Victorie in het teken van Thijs Boontjes. Met zijn aanstekelijke charme, Nederlandstalige nummers en een flinke dosis rock ’n roll belooft hij een avond die uitloopt op een kolkende massa vol gemoedelijkheid. Meebrullen mag. Meedenken eigenlijk ook.

Subsidie voor verduurzamen koopwoning: wat levert het Alkmaarders op?

30 januari 2026

Isoleren, zonwering of warmtepomp met gemeentelijke steun

Alkmaarders met een koopwoning kunnen tot eind 2026 subsidie aanvragen om hun huis te verduurzamen. De regeling geldt voor maatregelen die zijn uitgevoerd vanaf 1 januari 2025 en is bedoeld voor woningeigenaren met een eigen voordeur aan de straat én voor bewoners van appartementen met een Vereniging van Eigenaren, mits zij zelf mogen klussen.

Kleurrijke expositie van Nancy Stikkelman in het Kruithuis

30 januari 2026

Vrolijke kleuren, herkenbare vormen

In de maand februari exposeert kunstenaar Nancy Stikkelman haar werk in het Kruithuis aan het Clarissenbolwerk in Alkmaar. Wie haar schilderijen kent, herkent ze meteen: expressief, warm van kleur en met een duidelijke liefde voor verbeelding en ambacht.

Gratis Rondleidingen en Concerten

23 januari 2026

Hoe klinkt Beyoncé op het carillon in de Grote Kerk?

Hoe klinkt Beyoncé op een carillon? Wie is de powervrouw van Alkmaar? En waarom huilen de honden van Floris V? In de Grote Kerk valt deze winter en het vroege voorjaar van alles te ontdekken. Tijdens meerdere zondagen is het monument gratis toegankelijk en nodigt het bezoekers uit om op ontdekkingstocht te gaan.

Poëzie neemt het podium over in Victorie

23 januari 2026

Een avond voor wie poëzie niet wil lezen, maar wil beleven.

Op vrijdagavond 30 januari verandert Podium Victorie van poptempel in poëziepodium. Tijdens de Poetry Jam komen zestien acts en meer dan 45 artiesten uit Alkmaar en omstreken samen rond het Poëzieweek-thema metamorfose. Verwacht geen stille dichtbundels, maar een bruisende avond waar poëzie botst met muziek, spoken word, film en performance.