In Rotterdam smeert Johan Muurlink elke week honderden boterhammen. Hij begon ermee toen hij doorkreeg dat zijn zoontje op school zijn brood deelde met klasgenootjes die niets meekregen van huis. Hoe bestaat het dat er kinderen zonder boterhammen op school zitten? dacht hij. En hij liet het daar niet bij. Rotterdammers hebben nog altijd het credo: geen woorden, maar daden. Zodoende smeert ‘Johan de Boterhammenman’ elke week voor meerdere scholen in de buurt stápels met boterhammen en groeide zijn initiatief uit tot een stichting.
Rotterdam is niet de enige plek in Nederland waar kinderen met een lege maag op school komen. Een basisschool in Eindhoven begon dit jaar met een boterhammenbar. Andere basisscholen en middelbare scholen zorgen, zonder daar ruchtbaarheid aan te geven, voor gevulde broodtrommels of een ontbijtje.
Nu de kosten voor levensonderhoud stijgen en de energierekening almaar hoger wordt, signaleren leerkrachten steeds vaker dat leerlingen met honger naar school komen. Waarschijnlijk is wat zij zien en horen het topje van de ijsberg. Er heerst nog altijd veel schaamte rondom armoede. En schaamte, zo blijkt uit onderzoek, zorgt voor een vicieuze cirkel. De armoede blijft in stand, wordt steeds erger én wordt vaak doorgegeven aan de volgende generatie.
Opgroeien in armoede doet iets met kinderen. Dat gaat verder dan een lege maag, waarop het lastig leren is. Het zorgt voor stress, angst, depressiviteit en prikkelbaarheid. Kinderen die opgroeien in een gezin dat aan het overleven is, hebben veel minder kans zich te ontwikkelen.
Het is mooi dat mensen zich dat aantrekken en de handen uit de mouwen steken. Het zou nóg mooier zijn als we dat niet slechts individueel, maar ook collectief doen. Dat we als samenleving een statement maken en het niet laten bij woorden, maar ook zorg dragen.
Deze week diende de Partij voor de Dieren samen met D66 een motie in met de titel Geen Kind met Honger in de Klas. We vroegen het college te onderzoeken hoe de gemeente er zo snel mogelijk voor kan zorgen dat Alkmaarse leerlingen een gezonde lunch op school krijgen, daarbij rekening houdend met lokale plannen en initiatieven. Het was een voorstel waarbij het mes aan veel kanten zou kunnen snijden. Want armoede zorgt vaak niet alleen voor een lege maag, maar ook voor een slechte gezondheid. Ongezonde producten zijn namelijk stukken goedkoper dan een gezonde maaltijd met veel groenten en fruit. Het is al jaren bekend dat gezinnen met een lagere sociaaleconomische status meer kans lopen op overgewicht en andere aandoeningen die gerelateerd zijn aan een ongezond voedingspatroon. Onderzoek laat daarnaast zien dat gezonde voeding juist een positieve invloed heeft op schoolprestaties.
Geen lege maag meer in de klas, gezond eten, voldoende groente en fruit binnenkrijgen, kansenongelijkheid verminderen… dat waren een heleboel win-win-win’s bij elkaar gebracht in één motie. Appeltje-eitje zou je denken, want wie kan daar nou tegen zijn? Maar helaas-pindakaas: partijpolitiek en verstoorde verhoudingen bleken weer eens te regeren. En zo bleef het in Alkmaar bij goede bedoelingen.
Sarah Pesie is raadslid voor de Partij voor de Dieren Alkmaar
