Zorgen om de zorg
Komende raadsvergadering staan er heel wat zorg-onderwerpen op de agenda: jeugdhulp, Zaffier, Veilig Thuis en de GGD. Er is een grote gemene deler bij al deze voorzieningen: er wordt stevig bezuinigd! Of, in mooie woorden bedekt: “grip op de uitgaven” en “aanscherping op de toegang”.
We zitten, zoals dat heet, in het ‘ravijnjaar’; het jaar waarin de tegoeden vanuit het Rijk voor de zorgtaken (die sinds 2015 van het Rijk naar gemeenten zijn overgeheveld) drastisch verminderen. Dat was al een tijd bekend en daardoor hebben gemeenten al allerlei maatregelen moeten treffen om deze zorgvormen met minder middelen toch nog te kunnen blijven leveren. Dat is een hele uitdaging.
Want de zorg krijgt het steeds drukker.
Alkmaar vergrijst in rap tempo, wat betekent dat er een steeds groter beroep gedaan wordt op de wmo en ouderenzorg (verpleegzorg, thuiszorg, therapie en artsen).
Zaffier (voorheen HalteWerk) draagt zorg voor onder andere mensen in financiële problemen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de stukken van Zaffier las ik dat de doelgroepen die gebruik maken van Zaffier zwaarder worden en de begeleiding daardoor langer en intensiever wordt.
De GGD, die de publieke gezondheidszorg bewaakt en beschermt, heeft in het verleden meermalen financiële tegenvallers gehad en heeft ook nu nog te weinig buffer om meerdere uitdagingen tegelijk de baas te kunnen zijn.
Veilig Thuis, de instantie die in het leven geroepen is om mensen in huiselijk geweldsituaties en kindermishandeling zo snel mogelijk te begeleiden naar de juiste en passende hulp, kan de wachtlijsten niet aan.
Maar ook in de jeugdhulp wordt het steeds drukker. Jongeren kampen steeds vaker met ernstige klachten die ze niet zelfstandig kunnen oplossen. Het taboe op hulp inschakelen van een psycholoog of anderszins is eraf, waardoor de vraag om hulp makkelijker is geworden. Tegelijk zien we ook in onderzoeken dat jongeren steeds vaker kampen met depressie, zelfbeschadiging, eetstoornissen, angsten en uitval door burn-outs.
Hoe ga je daar als lokale overheid een balans in vinden? In welke delen snijd je, welke delen wil je behouden en wat heeft echt een investering nodig? Er zijn altijd verliezers, en toch wordt de keuze wat te doen toch vaak met een politieke bril op gemaakt. Het geld kan ook bij de overheid maar 1x uitgegeven worden, en waaraan je dat geld dan besteedt is dan toch wat de politieke arena in meerderheid beslist.
Zo heeft Alkmaar onlangs miljoenen uitgegeven voor de bouw van een nieuw zwembad, een nieuwe sporthal en komt er, op wijlen Ben Bijls verzoek een poort bij de Popmansbrug.
Nu is het geld op om te kunnen besteden aan investeringen in de zorg. Legt u dat de zorgbehoevende Alkmaarder even uit?
De sportaccommodaties kan ik als lid van Leefbaar Alkmaar nog wel verdedigen. Sport is voor iedereen goed en gezond. Het is een belangrijke basis om de Alkmaarders gezond te krijgen en te houden. Het gaat om de breedtesport die iedereen kan beoefenen, en ook mensen met een kleine beurs kunnen via de AlkmaarPas gebruik maken van deze voorzieningen.
Maar soms worden er in de gemeenteraad dingen besloten, geld uitgegeven aan zaken die slechts ‘voor de leuk’ zijn. Een poort bij de brug, net als vroeger; het is leuk. Maar is het nódig? Is het nú nodig? Zo is er ook een onderzoek toegezegd om te kijken of er op de grote Kooimeer-rotonde een grote vlaggenmast geplaatst kan worden, en met kerst een grote kerstboom. Leuk, gezellig. Maar nódig? Het zijn zaken die al zijn besloten, dus ze komen ze er.
En dan zitten we nu te debatteren over het tekort aan financiële middelen voor de zorg. Ouders moeten maar ‘gewoon’ minder gaan werken om meer voor hun kind te gaan zorgen. Achja, dan verdwijnen de problemen vanzelf? Of hebben we dan over een poosje ook zwaar overspannen ouders aan de balie voor hulp?
De zorg voor onze ouderen berust steeds vaker en steeds zwaarder bij mantelzorgers. Dat zijn vaak familieleden of buren die op regelmatige basis zorgtaken voor hun rekening nemen. Maar ook zij dreigen overbelast te raken en vallen uit of, nog erger, moeten zélf een beroep gaan doen op zorghulp.
Mensen, gezinnen, die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling moeten zo snel mogelijk uit die gevaarlijke situatie gehaald worden. Maar Veilig Thuis is overbelast en kan de wettelijke termijn van maximaal 5 dagen wachttijd niet aan. Deze onwenselijke vertraging kan zeer kwalijke gevolgen hebben.
De geplande bezuinigingen zijn niet alleen ongewenst, maar komen op een later tijdstip als een boemerang op ons bordje terug. Alleen dan met een hogere rekening. Want je kunt beter aan de voorkant goed investeren om escalatie van voorzieningen te voorkomen, dan aan de achterkant van alles te moeten gaan repareren.
Mieke Biesheuvel
Raadslid Leefbaar Alkmaar
