Armoede en schulden zijn nooit vrijwillig. Het zal je maar overkomen: geen geld hebben voor eten. De kachel niet aan durven zetten. Geen cadeautjes kunnen kopen voor jarige kinderen. In Alkmaar heeft maar liefst 12% van de kinderen te maken met armoede, en nog minder fijn, 1 op de 3 kinderen in Overdie.
Vanuit de gemeente proberen we hen zo goed mogelijk te helpen. In april 2021 bespraken we daarom in de commissie sociaal een hele serie voorstellen om het minimabeleid en schuldhulpverleningsbeleid te verbeteren. De algemene mening was dat we het in Alkmaar best goed doen maar dat een aantal zaken ook echt beter kunnen. De mogelijkheden met de Alkmaar Pas worden zeer gewaardeerd.
Helaas heeft het huidige minderheidscollege besloten om de besluitvorming van het verbeterde minimabeleid uit te stellen tot na de verkiezingen. Dat is zeer betreurenswaardig omdat nu, onnodig, veel mensen langer moeten wachten op de voordelen die het gemoderniseerde minimabeleid hen gaat bieden.
Een van de grote problemen is dat we, ook in de gemeente Alkmaar, tegenwoordig veel werkende armen hebben. Dit zijn mensen die werken in bijvoorbeeld de zorg, schoonmaak, administratie en logistiek maar daar eigenlijk niet genoeg mee verdienen om van rond te komen. Deze stads- en dorpsgenoten kunnen soms net aan de eindjes aan elkaar knopen, maar komen niet voor in de gemeentelijke systemen en zijn dus veel lastiger te bereiken.
Hierdoor hebben we te weinig zicht op deze groep inwoners en lukt het niet goed om hen te wijzen op regelingen waar ze gebruik van kunnen maken. Het zijn de werkende armen die vooral tussen de wal en het schip vallen. De aanpak voor die groepen moet dan ook snel worden geïntensiveerd en niet worden uitgesteld.
Een andere belangrijke les uit andere gemeenten is dat stimuleren beter werkt dan straffen. Daar zou in het nieuwe beleid dan ook maximaal op ingezet gaan worden. Denk aan de mogelijkheid om wat bij te verdienen in de uitkering om weer werkritme en ervaring op te doen. Dit kan een belangrijke eerste stap zijn. Een ander motiverend voorstel is om mensen met een uitkering, maar ook met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, meer kansen te bieden om mee te doen. Het voorstel zal zijn om de vrijwilligersvergoeding niet in te houden op de uitkering. Dat geld mogen ze gewoon houden. Meedoen loont! En als de organisatie geen vrijwilligersvergoeding kan betalen, dan kan de gemeente de inzet van deze groep, vaak moeilijk inzetbare mensen, vergoeden met een financiële bijdrage ter hoogte van de vrijwilligersvergoeding.
Verder is het plan, volgens het voorstel in april 2021, dat er een terugvalregeling komt. Als iemand vanuit een uitkering aan het werk gaat en binnen een jaar weer werkloos wordt en terug moet vallen op de bijstand, houdt hij of zij recht op opgebouwde rechten. Als het niet lukt is er dan geen man overboord en kunnen er nieuwe kansen gepakt worden zonder het gevaar dat je weer van voor af aan moet beginnen.
Ook een mogelijk mooie verbetering is een werkbonus. Dit betreft een bonus uit te keren aan mensen die in de bijstand zaten en voor langere tijd aan het werk zijn en blijven. In het geheel kost dit de gemeente niets extra’s. Door meer mensen uit de bijstand aan het werk te helpen, betalen deze regelingen zichzelf uit.
Om de mensen te vinden die het financieel moeilijk hebben en ze goed te kunnen helpen, is wel extra geld nodig. Door hen met positieve aandacht te ondersteunen om verder te komen, vergroot het hun kansen. Dit vraagt meer tijd en aandacht dan hen alleen maar te controleren.
Wij vinden dat de menselijke waardigheid die dit voor hen oplevert, deze extra kosten meer dan waard zijn. Daarom hopen we van harte dat dit beleid alsnog zo snel mogelijk ingevoerd wordt. In april 2021 leek er een ruime meerderheid voor te zijn, dus wat houdt het minderheidscollege tegen? Aan de slag!
Katinka Kerssens
Raadslid PvdA Alkmaar
