Food & Wine

Zwitserse verrassing

Column: Friso Stilma

Gepubliceerd: 12 augustus 2022

Zwitserse verrassing

De zus van mijn vrouw woont met haar man en kinderen al jaren in Zwitserland. Hierdoor komen wij regelmatig in dit prachtige Alpenland. Zo ook afgelopen weekend voor een minibreak en bezoek aan de familie. Mijn schoonzus had me er al op voorbereid dat er als wijnliefhebber wat te proeven zou zijn. Altijd leuk!

Zelf ben ik niet echt bekend met Zwitserse wijn, vaak drinken we heerlijke lokale bieren als we daar zijn. In mijn eigen assortiment heb ik het ook (nog) niet. In Nederland zie je het überhaupt weinig. Met 1500 producenten en een productie van zo’n 148 miljoen flessen per jaar, is het ook geen groot wijnland, maar zeker de moeite van het proberen waard.

De (witte) ‘wijn’ die op tafel kwam bleek gekocht op een middeleeuws festival en gemaakt volgens middeleeuws recept. Spannend… Het etiket gaf ons de naam “Salvia Officinalis”. Na kort onderzoek op google bleek dit de Latijnse naam voor Salie. Oei, een wijn waar kruiden aan zijn toegevoegd.

Na het proeven van deze troebele, dus ongeklaarde, kruidenwijn, waar ook nog iets van honing in te ontdekken viel, kwam natuurlijk de onvermijdelijke vraag: “Wat vind jíj er van?” Daar hoefde ik eigenlijk (of gelukkig) al geen antwoord meer op te geven. Mijn schoonzus had haar glas, na een aantal slokken, al resoluut in de gootsteen gekieperd: “In eerste instantie gaat het wel, maar na een paar slokken heb je er genoeg van…”

Toch vond ik het een interessante drank, want deze zou namelijk heel goed gaan bij een lekker kaasplankje bijvoorbeeld. Maar gewoon even zo, was een brug te ver. Nader onderzoek leert dat in de middeleeuwen inderdaad veel wijn werd ‘verrijkt’ met allerhande kruiden, specerijen en honing. Klaarblijkelijk was dat de smaak van toen, en daar kunnen we niet over twisten…

Ook interessant: salie is een van de meest gekweekte geneeskrachtige en aromatische kruiden in Zwitserland. Salie wordt beschouwd als een waardevolle medicinale plant. het kruid wordt bijvoorbeeld gebruikt bij ontstoken keel en mondslijmvlies of bij spijsverteringsproblemen. De geneeskrachtige plant heeft ook een goed effect op verhoogde transpiratie. Salie heeft een erkende sterke genezende kracht. 

Wellicht was deze wijn in de middeleeuwen dus gewoon een medicijn! En met dit warme weer super handig bij overmatige transpiratie…

Dit soort middeleeuwse kruidenwijnen worden dus nog steeds gemaakt. Zoek maar eens naar Hypocras (of Hipocras) en Clareit. Naast flessen vind je, op de sites van bijvoorbeeld AH en smulweb, ook recepten om het zelf te maken.

Mag dit nu wijn heten? Volgens een Frans decreet uit 1907 moet wijn uit het sap van verse of gedroogde druiven bereid worden. Dus, nee. En daar zijn mijn schoonzus en ik het roerend mee eens. Dit is een kruidige zoete Zwitserse verrassing waar vast liefhebbers voor zijn, maar het is geen wijn.

Overigens, bij die eerder genoemde 148 miljoen flessen, gaat het wel over het echte spul: vergist druivensap zonder toevoegingen. Probeer het eens uit, als je het kan vinden.

Proost en een fijn weekend!

 

Friso

Friso Stilma is eigenaar van wijnwinkel WIJN. en Pop-Up Proeven. Het assortiment is uitsluitend biologisch en biodynamisch. Hij importeert alle wijnen zelf, direct van kleinschalige wijnmakers in Europa. Ontdek deze ‘wijnen met een verhaal’ in de winkel op Laat 50 of vraag Friso voor een volledig verzorgde proeverij, in de winkel of op locatie. Voor meer informatie: www.wijnalkmaar.nl of neem telefonisch contact op: 06 – 119 131 90

Meer Food & Wine:

Whiskyproeverij in Koedijk

Whiskyproeverij in Koedijk

17 april 2026

Reis de wereld rond in één middag

Een middag vol smaak en verhalenOp zaterdag 2 mei verandert Ontmoetingscentrum De Rietschoot in Koedijk in een plek voor liefhebbers van karaktervolle dranken. Tijdens de Whisky Wereldreis proef je whisky’s uit verschillende landen en ontdek je hoe groot de verschillen kunnen zijn. Van Schotse malt tot verrassende ‘new world’ varianten.

Alkmaars ijs weer in de landelijke top

Alkmaars ijs weer in de landelijke top

10 april 2026

Zilver voor Pinoccio

Terug op het podiumIJssalon Pinoccio heeft opnieuw een topprestatie geleverd. Bij de verkiezing van het Lekkerste IJs van Nederland eindigde de bekende ijssalon op een knappe tweede plaats, tussen meer dan duizend ambachtelijke ijsmakers.

Chef Gerard Walters serveert verhalen én smaak

Chef Gerard Walters serveert verhalen én smaak

2 april 2026

Voeding als verhaal in de Alkenaer

In De Alkenaer staat op dinsdag 14 april geen gewone lezing op het programma. Chef-kok Gerard Walters neemt het publiek mee in een avond over voeding, leefstijl en de wereld achter wat we eten. Verwacht geen droge kost, maar verhalen vol humor, scherpe observaties en persoonlijke anekdotes.

Vijf jaar De Eendracht in ’t IJkgebouw

Vijf jaar De Eendracht in ’t IJkgebouw

2 april 2026

van oud pand naar Alkmaarse huiskamer

Van ijkkantoor tot ontmoetingsplekHet karakteristieke IJkgebouw in Alkmaar kent een lange geschiedenis, maar de afgelopen vijf jaar kreeg het een nieuwe rol. De Eendracht maakte er een plek van waar mensen samenkomen voor koffie, lunch, borrel of diner. Inmiddels wordt het gezien als een soort huiskamer van de stad.

Italiaanse sferen bij Vini Amici in Alkmaar

Italiaanse sferen bij Vini Amici in Alkmaar

20 maart 2026

20 en 21 maart Grote Kerk Alkmaar

Even ontsnappen naar Italië zonder de stad uit te gaan. Dat kan binnenkort weer tijdens Vini Amici, het wijnfestival dat dit voorjaar terugkeert naar Alkmaar.

Gezonde Sandwichspread

Gezonde Sandwichspread

6 maart 2026

Fit & Gezond met Bea Pols

Een potje sandwich broodbeleg bevat meestal mayonaise en smaakversterkers.

Basisscholen bakken pannenkoeken voor ouderen in Alkmaar

Basisscholen bakken pannenkoeken voor ouderen in Alkmaar

6 maart 2026

Heel Holland Flipt

Jong bakt voor oudOp vrijdag 20 maart staat de gemeente Alkmaar in het teken van Nationale Pannenkoekdag. Zes basisscholen doen mee aan de 19e editie van dit landelijke initiatief. Leerlingen bakken pannenkoeken voor opa’s, oma’s en andere ouderen uit de buurt, met als doel jong en oud met elkaar in contact te brengen.

Wijncursussen met Margret Weijers

Wijncursussen met Margret Weijers

13 februari 2026

Drie instapmomenten dit voorjaar

Wijncursus in Heiloo: proef, leer en ontdek

Zaterdagavond Soep

Zaterdagavond Soep

16 januari 2026

bruin bonensoep

Op zaterdagavond staan in mijn weekmenus al jaren een soep en een snack. Door de soep heb je al wat vulling en natuurlijk ook een portie groente. Daarnaast kun je wat lekkers eten zoals bijvoorbeeld een bruin broodje met vegetarische shoarma of een kroket. Bruine bonen soep. Eet smakelijk,

Tips om je goede voornemens vol te houden

Tips om je goede voornemens vol te houden

9 januari 2026

Column Bea Pols

Zodra de maand januari weer aanbreekt, willen veel mensen af gaan vallen, gezonder gaan leven en meer bewegen. Minder alcohol staat ook hoog op het lijstje van

Tijd voor een onvergetelijk kerstdiner!

Tijd voor een onvergetelijk kerstdiner!

19 december 2025

Marina's Christmas Beet Wellington

Zodra Sinterklaas moe maar voldaan is vertrokken, kijk ik uit naar het uitzoeken van een heerlijk geurende kerstboom. Die was snel gevonden, groot en vol dichte takken.

Het percentage overgewicht is in Alkmaar 50% onder de volwassenen

Het percentage overgewicht is in Alkmaar 50% onder de volwassenen

19 december 2025

Column Bea Pols

2diabeat is zes jaar geleden opgericht met subsidie van het Nationaal Preventieakkoord. Het doel van hen is om lokale experts op gezondheidsgebied op te leiden

De Geuzen bakken alweer

De Geuzen bakken alweer

12 december 2025

Alkmaarse oliebollentraditie sinds 1958

Wat begon als een slimme manier om geld bij elkaar te krijgen voor een eigen clubgebouw, is inmiddels uitgegroeid tot een van de warmste tradities van Alkmaar: de jaarlijkse oliebollenactie van Scoutinggroep De Geuzen. Al sinds 1958 vullen de geur van vers deeg en het vrolijke geroezemoes van scouts de straten, tuinen en het clubhuis aan het Honkpad.

Zo kom je ook aan extra peulvruchten

Zo kom je ook aan extra peulvruchten

12 december 2025

Column Bea Pols

Een lekker gerecht om extra groente te eten en zo kom je ook aan extra peulvruchten: Humus

Blue Zones

Blue Zones

5 december 2025

Column Bea Pols

Nieuwe voedingsrichtlijnen voor eiwitten.

Wat doet Matcha voor je?

Wat doet Matcha voor je?

28 november 2025

Column Bea Pols

Benodigdheden Kook het water en laat dit iets afkoelen. Water van 100 graden maakt de matcha bitter van smaak. Gekookt water van ca. 80 graden is prima. Doe het

Smaak valt aan te leren

Smaak valt aan te leren

21 november 2025

Column Bea Pols

Over smaak valt niet te twisten?

Recept voor Nori-omelet met groente

Recept voor Nori-omelet met groente

14 november 2025

Column Bea Pols

Vorige week ging mijn column over jodiumrijke voeding. Hieronder een recept wat hier mooi bij aansluit. Ideaal om vooraf te maken en bijvoorbeeld als bijgerecht bij een lunch te eten of als een tussendoortje.

4e Bierproeverij in Koedijk

4e Bierproeverij in Koedijk

19 september 2025

Drinken, ontdekken, doorpraten

Drinken, ontdekken, doorpratenOp zaterdag 11 oktober verandert Ontmoetingscentrum De Rietschoot in een walhalla voor liefhebbers van speciaalbier. De 4e Bierproeverij Koedijk serveert niet alleen mooie bieren, maar ook verhalen: over het brouwproces, ingrediënten en de lokale geschiedenis achter het etiket. Proeven doe je samen — of je nu doorgewinterde hophead bent of nieuwsgierige starter.

Eerste vaatje Zuurkool

Eerste vaatje Zuurkool

19 september 2025

Burgemeester Maarten Poorter overhandigt het eerste vaatje zuurkool aan zijn Alkmaarse collega Anja Schouten.

Van kolenveld naar stadstafelBij sponsor Kramer in Dijk en Waard overhandigde burgemeester Maarten Poorter het eerste vaatje zuurkool aan zijn Alkmaarse collega Anja Schouten. Het moment is symbolisch, maar niet leeg: de zuurkool is al jaren vaste prik bij de Zuurkoolmaaltijd tijdens Alkmaars Ontzet. Zo komt de oogst van de buren letterlijk op Alkmaarse borden terecht.

Topjaar voor de Nederlandse wijnbouw

Topjaar voor de Nederlandse wijnbouw

12 september 2025

Waarom is 2025 zo’n bijzonder wijnjaar?

Geen jaar is hetzelfde in de wijngaard. Of 2025 een topjaar wordt, weten we nog niet. Maar de voortekenen zijn extreem goed.

Koffie met kop en staart in de Hortus

Koffie met kop en staart in de Hortus

12 september 2025

Theater dat je ruikt, hoort én proeft

Koffie is meer dan cafeïne. In KAHVE duiken makers Karla Isidorou en Alexandra Bellon (K&A) in de wereld achter het kopje: herkomst, rituelen, mythes en misverstanden. Niet in een zwarte doos, maar midden tussen de planten – in de kas van Hortus Alkmaar. Verwacht een zintuiglijke reis: de geur van pruttelende koffie, 3D-geluid via koptelefoon en natuurlijk een slok voor de smaak.

Kunst tussen de boodschappen

Kunst tussen de boodschappen

5 september 2025

Janna Wolters in de etalage bij Jumbo Monique

Wie boodschappen doet bij Jumbo Monique in Alkmaar kan de komende weken zomaar oog in oog staan met kunst. Van 3 september tot en met 15 oktober zijn de werken van beeldend kunstenaar en kunsthistoricus Janna Wolters – ook bekend als Studio Raaf – te zien in de supermarkt.

10 september: Gratis verspillingsvrije lunch

10 september: Gratis verspillingsvrije lunch

5 september 2025

Minder verspillen? Alkmaar geeft het duwtje — mét gratis soep

Waarom dit boeitAlkmaar doet mee aan de Verspillingsvrije Week (8–14 september). De gemeente deelt hulpmiddelen uit en trakteert vijftig inwoners op een lunch g

Wijnroulette op Domein Bergen

Wijnroulette op Domein Bergen

22 augustus 2025

mysterie én smaakvermaak

Verwen je zintuigen met verrassende wijnen

Véraison

Véraison

22 augustus 2025

Column Sico de Moel

De mooiste periode in de wijngaard is nu. De véraison. Toch nog een Frans begrip in de Nederlandse wijnbouw. Het is hét moment waarop de druiven van kleur beginnen te veranderen: groen wordt geel, roze of donker paars.

IJskoude Gazpacho – Zomer in een glaasje

IJskoude Gazpacho – Zomer in een glaasje

6 juni 2025

Sylvia’s Kitchen

Als het kwik stijgt en je geen zin hebt om boven een warm fornuis te hangen, is deze klassieke Spaanse soep jouw redder in de hitte. Gazpacho is fris, pittig, vol smaak en in een paar minuten gemaakt. Gewoon even blenden, koelen, genieten.

Gort-droge tijden

Gort-droge tijden

16 mei 2025

Column Sico de Moel

Voel ik nou echt een heel klein druppeltje regen uit de lucht vallen?

Merlot

Merlot

2 mei 2025

Column Jack de Feyter

Vorig jaar om deze tijd bevond hij zich in Zuid Afrika op het wijngoed Middelvlei. Dat zat zo.

Stammenpoetsen

Stammenpoetsen

2 mei 2025

Column Sico de Moel

Eén van de leukste klussen in de wijngaard. Na een diepe winterslaap worden mijn wijnranken één voor één wakker. Overal in de wijngaard ontspruiten de knoppen en frisgroene blaadjes. Alsof ze willen zeggen “Daar zijn we weer, we hebben er weer zin in dit jaar!”

Vrijwilliger worden op de Wijngaard?

Vrijwilliger worden op de Wijngaard?

18 april 2025

Natuur-inclusieve wijngaard in Alkmaar zoekt extra vrijwilligers voor het komende seizoen.

Vrijwilliger worden bij Wijndomein Bergen: een unieke ervaring

IJssalon Pinoccio opent nieuwe vestiging in Alkmaar

IJssalon Pinoccio opent nieuwe vestiging in Alkmaar

18 april 2025

Goed nieuws voor alle ijsliefhebbers in Alkmaar

Goed nieuws voor alle ijsliefhebbers in Alkmaar: IJssalon Pinoccio heeft op vrijdag 18 april een splinternieuwe vestiging geopend aan het Canadaplein 11. Met succesvolle locaties in Schoorl, Bergen, Heiloo en Heemskerk breidt Pinoccio nu uit naar het hart van Alkmaar.​

Nuits ST. George

Nuits ST. George

18 april 2025

Column: Jack de Feyter

Hij was uitgenodigd door een Bourgondisch wijnhuis, waar hij ’s middags een aantal wijnen zou ‘doornemen’. Na enig wachten in de zijkamer bij de entree van het landgoed werd hij opgehaald door een kordate juffrouw, die hem meenam naar de keldergewelven onder het château.

Sico's Kitchen

Sico's Kitchen

21 maart 2025

Hollandse Lente: Gegrilde Spitskool met Zoetzure Chilisaus en Cashewnoten

Hollandse Lente: Gegrilde Spitskool met Zoetzure Chilisaus en Cashewnoten

Marina's Kitchen

Marina's Kitchen

14 maart 2025

Zelf gemaakte pitabroodjes

Bij het vorige recept van de romige humus horen natuurlijk pitabroodjes. Deze typische platte, ronde broodjes voor “shoarma” kunnen traditioneel gevuld worden met vlees en salade. Of dip ze in de romige humus van kikkerwten of baba ganoush, een puree van aubergines. Zelfgemaakte pita’s zijn gemakkelijk om te maken en smaken heerlijk.

Wijn, muziek en gezelligheid

Wijn, muziek en gezelligheid

14 maart 2025

Vini Amici in de Grote Kerk

Alkmaar maakt zich op voor de derde editie van Vini Amici, hét wijnevenement van de stad. Op vrijdag 21 en zaterdag 22 maart 2025 wordt de Grote Sint Laurensker

Marina's Kitchen

Marina's Kitchen

27 februari 2025

Maak in een handomdraai Hummus

Maak in een handomdraai hummus!

Franse Investeerder in Wijndomein Bergerweg

Franse Investeerder in Wijndomein Bergerweg

20 december 2024

Column: Sico de Moel

Ze wilden heel graag komen kijken met een paar vrienden. Ze kwamen uit Frankrijk en hadden serieuze interesse om te investeren in Wijndomein Bergen. Christoph en zijn vrouw Fanny hadden ook een paar Nederlandse vrienden meegenomen, handig voor de vertaling, toen ze op een winderige oktobermiddag de wijngaard kwamen bezoeken.

Culinaire tip van de week

Culinaire tip van de week

20 december 2024

Het ultieme kerstgerecht

Beef Wellington is bedacht door een van de koks van veldheer en staatsman Arthur Wellesly. Wellesly was hertog van Wellington en versloeg Napoleon in 1815 tijdens de slag om Waterloo. Dit gerecht was bedoeld om de hertog tijdens het diner te eren. Het gerecht is naar hem vernoemd, de hertog van Wellington.

Eten met………!

Eten met………!

6 december 2024

Column: Gerard Walters

Je zult maar alleen je bordje moeten leeg eten na een werkzame dag en morgen weer, en weer, en weer. Je moet eten om te overleven maar zo wordt het wel zwaar en als je niet oppast kom je in een neerwaartse spiraal terecht die steeds donkerder wordt.

Wijngek

Wijngek

6 december 2024

Column: Jack de Feyter

Is er in de hele Langedijk geen eetgelegenheid te vinden met zuurkool als specialiteit, wél is er een restaurant met uitstekende wijnen: ’t Bakkershuys, in de Dorpsstraat van Broek op Langedijk.

Is het drinken van rode wijn gezond?

Is het drinken van rode wijn gezond?

15 november 2024

Hoe zit het nu echt?

De voordelen van rode wijn voor de gezondheid komen vooral voort uit de effecten op de bloedvaten en het immuunsysteem. Onderzoek toont aan dat matige consumptie van rode wijn de bloedvaten kan versterken en bloeddrukverlagend werkt.

Culinaire tip van de week

Culinaire tip van de week

15 november 2024

Klassieke kippensoep

Er wordt altijd wat lacherig over gedaan maar intussen doen hele volksstammen het wel: kippensoep eten bij verkoudheid of griep. Het verkwikt, het eet makkelijk

KHN en PVO Noord-Holland versterken horecasector

KHN en PVO Noord-Holland versterken horecasector

8 november 2024

Gratis ‘Bijeenkomst Veilige Horeca' op 14 november

KHN en PVO Noord-Holland versterken horecasector met nieuwe trainingsprogramma’s Noord-Holland, 7 november 2024 – Horecaondernemers in Noord-Holland krijgen mee

Culinaire tip van de week (filmpje)

Culinaire tip van de week (filmpje)

8 november 2024

Thaise tom kha kai

Wat heb je nodig: kipfilé garnalen shiitake paddenstoelen honing (klontje suiker mag ook) 2 eieren voor de omelet 1 rode peper stukje gember 1 teen knoflook sereh citroengras lente-uitjes steranijs koriander laos blik kokosmelk limoenblaadjes 1 limoen Thaise vissaus.

Flatbread met harissa, aioli, filet d’Ardenne en gegrilde groente

Flatbread met harissa, aioli, filet d’Ardenne en gegrilde groente

1 november 2024

Recept van May Anema

Flatbread oftewel platbrood wordt voornamelijk gegeten in de Midden-Oosterse keuken. Plat is het doordat het kort of niet gerezen is. Het deeg wordt gemaakt van meel of bloem en water. Elke familie heeft zijn eigen recept door er verschillende kruiden of meerdere soorten meel aan toe te voegen. Ik vind deze van de AH op zich voor een kant-en-klare versie heel erg smaakvol, dus ga hem proeven!

Hallo..., waar is onze creativiteit gebleven?

Hallo..., waar is onze creativiteit gebleven?

1 november 2024

Column: Gerard Walters

HelloFresh heeft een omzet van € 529 miljoen, dat is een groei van 40% in dit jaar. En de hele HelloFresh Group heeft een kwartaalomzet van € 1.83 miljard. En het gaat maar door. De komende drie jaar zal er nog meer groei komen door de de kant en klaar maaltijden.

Laatste zomerweek

Laatste zomerweek

25 oktober 2024

Column: Sico de Moel

Elke weekend als ik met leden en bezoekers op de wijngaard sta zeggen we tegen elkaar: dit zal wel het laatste mooie weekend van het jaar zijn. Laten we er nog even van genieten. In het laatste straaltje zon, kijken we dan over de wijngaarden waar de bladeren al geel zijn geworden, met een knisperend bruin randje. Maar nog steeds aangenaam.

Reünie van topchefs in Vianen

Reünie van topchefs in Vianen

25 oktober 2024

Gastcolumn: Marina Numan

Op zaterdag 12 en zondag 13 oktober vond het grootste culinaire evenement van Nederland plaats.  Op ‘100 Chefs by Gault&Millau” gaven de toonaangevende topchefs acte de présence en bereidden hun signature dish voor het publiek. Het publiek stond in de rij en niet alleen voor de beste kaviaar.

Negende editie Vriendenbock

Negende editie Vriendenbock

25 oktober 2024

Geniet van ruim 50 verschillende bockbieren, lekkere hapjes en muziek

In het weekend van 1, 2 en 3 november wordt de Grote Sint Laurenskerk Alkmaar weer omgetoverd in een sfeervolle ruimte waar het herfstige gerstenat geschonken wordt. De Vriendenstichting van Alkmaars trots organiseert voor de negende maal het (landelijk) bekende Vriendenbock. De vriendenstichting doet dit in samenwerking met Proeflokaal de Boom en diverse Alkmaarse ondernemers.